Preimineervlieg

Ik hou niet van het schrijven over ziekten en plagen. Ik hou ook niet van het letten op ziekten en plagen. Ik heb er ook niet zo veel verstand van. En er zijn zo enorm veel ziekten, schimmels en plaagdieren, ik heb er weinig behoefte aan om me in te verdiepen, ik focus me liever op de leuke kanten van tuinieren. Wij tuinieren graag met het motto: “Het doet het of het doet het niet in onze tuin, en als het niet wil groeien of bloeien, ziek wordt, of dood gaat, dan halen we het eruit en zaaien/planten we wat anders”.

Nou is dat misschien wel wat overdreven, er zijn wel wat ziekten en plagen die ik (her)ken, zoals bonenluis, aardappelziekte (phytophthora), wortelvlieg, pruimenmot, en nog een paar van die vervelende zaken (waar ik al of niet dan nog wat aan kan proberen te doen). En als iets het niet doet in onze tuin, of dood gaat of ziek wordt, probeer ik natuurlijk wel te bedenken wat er mis zou kunnen zijn. Om te bedenken of het onze eigen schuld is en we iets niet goed hebben gedaan. En om herhaling of erger te voorkomen.

En nu is er dus een nieuw plaagdier in onze tuin, en voel ik me genoodzaakt te bedenken wat het is en of en wat ik er aan kan doen. Met dank aan Carine, die na een eerder blog al aangaf dat zij veel last heeft van dat plaagdier, de preimineervlieg. We kennen al wel de uienvlieg maar dit is een nieuwe in het assortiment vraatzuchtige larven 🙂

Hoe het begon: onze uien zien er een beetje raar uit. Daar let ik niet altijd even goed op, gewoon te druk met wieden, zaaien, uitplanten, water geven, etc., je kent dat wel. Maar zo zagen de uien er in een vak uit:

 

Ik dacht eerst dat ik iets teveel voeding had gegeven. En het is natuurlijk ook vreemd weer, eerst warm, toen nat toen koud, toen weer warm en toen weer droog en koud. Daarom dacht ik nog niet heel erg over na over het feit dat de uien niet mooi rechtop staan maar een beetje krullerig groeien en vooral liggen. Het blad is wel mooi groen (en dat is gelijk het grote verschil met aantasting door de bekendere uienvlieg, daarbij wordt het blad gelijk al bruin, lelijk en zacht). Er wordt bij deze uien vooralsnog veel blad gemaakt zonder dat er ook ontwikkeling in de ui (de bol) zit. Ik dacht vooral dat ik eens water moest geven (maar het is hier kurkdroog, we moeten hier alles water geven).

Tot ik de tip van Carine kreeg. En tot onze tuinbuurman over hetzelfde euvel in de uien klaagde. En vervolgens ook nog een andere tuinbuurman. En tot ik de uien in een ander vak in onze tuin bekeek. Want die zagen er wel ‘normaal’ uit:

 

En dus haalden we gisteren eens zo’n kronkelige ui uit de grond (dat doet altijd een beetje zeer, met zoveel plezier en zorg uitgezocht, gekocht en geplant). Zo kun je wat duidelijker zien hoe frisgroen en toch vreemd kronkelig het blad is, en dat er nog weinig ‘bol’ is:

 

En dus pelden we laag voor laag van de onderontwikkelde bol. En jawel, we hebben voor het eerst van ons leven preimineervliegen in onze uien. Op de foto hieronder zie je zo’n afgepelde ui. Ze gaat nooit meer oogstbaar worden, er zijn verschillende gangen in ‘geknaagd’. En als je goed kijkt zie je links een oranjerode ‘pop’.

 

Nog zo’n akelige foto, dit keer in een witte/gele ui (ze maakt dus geen onderscheid in kleur of ras):

 

En dus zocht ik wat meer informatie op internet. Ze is een relatief nieuwe exoot, komt vanuit Oost-Europa. En ze heeft 2 belaagmomenten per jaar. Het ene moment is in maart/april, dan worden de eitjes in de jonge uien- en sjalottenplanten gelegd. De larven die er worden geboren voeden zich met de uien (waardoor die zo kronkelig groeien, en de ui zelf ontwikkelt zich niet en er zitten bruine gangen in).

Het tweede belaagmoment is in de nazomer en herfst, en dan zorgt ze vooral bij prei voor ongeveer dezelfde problemen (slechte groei en bruine gangen waardoor de prei oneetbaar wordt).

Preventief zou het kunnen helpen om hooi hoog tussen de planten te draperen (waardoor de vliegjes minder goed bij de prei- en uienplanten kunnen komen om eitjes te leggen). En je kunt de planten natuurlijk afdekken. Maar omdat de vliegjes slechts enkele millimeters groot zijn zul je dat met het allerfijnste insectengaas moeten doen (< 0,7 millimeter maaswijdte).

Bestrijden zou eventueel kunnen met het biologische middel Pyrethrum. En dat hebben we in huis maar telkens wanneer ik het etiket lees (met opmerkingen dat het een breedspectrum middel is dat dus ook andere dieren doodt, maar ook dat het in verband wordt gebracht met kanker, etc.) gaat het weer met dezelfde vaart terug de kast in. En dan schijnt er nog een middel te zijn dat Spinosad heet en dat ook biologisch is maar veel gerichter werkt (maar wel ook bijvoorbeeld bijen doodt).

En voor nu helpt dat al niet meer. Nu zitten de larfjes al binnenin de ui te smullen, en beide middelen werken alleen wanneer de larfjes nog dichtbij het oppervlak zitten. Voor nu vrees ik dat er niet veel anders opzit dan ui voor ui goed te bekijken en de exemplaren die zijn aangetast uit de grond te halen. En die uien moeten worden weggegooid om te voorkomen dat zo de larven in de uien in de composthoop overleven, verpoppen, uitvliegen en zich zo  vermenigvuldigen (met meer kans op aantasting in de prei komende herfst).

Of en wat we later preventief en eventueel als bestrijding bij de prei willen gaan gebruiken durf ik nu nog niet te zeggen. Bij voorkeur laten we het gaan zoals het gaat. De zomerprei hebben we juist vorige week uitgeplant, en de winterprei is al zo groot dat we ook die binnenkort uit kunnen planten.

Het is bijzonder om te melden dat de knofloken die naast de uien staan nergens last van lijken te hebben, ze zijn mooi dik, kaarsrecht, het blad begint al iets bruin te worden (maar dat is juist het teken dat de bol aan het groeien is en de planten binnen enkele weken afsterven en de bollen kunnen worden geoogst).

 

Maar de sjalotten willen ook niet echt goed groeien. En na die nog eens goed te hebben bekeken, vrezen we ook voor die oogst het ergste:

 

Bij deze zijn we weer een ervaring rijker en een illusie armer. En nu? Niet getreurd, we gaan alles wat er ziek uitziet uithalen en vernietigen. En, dat verschilt niet van de eerste alinea in dit blog: we bekijken het in zoverre positief dat ik gelijk knolvenkel ga zaaien, en nog wat bietjes, en ik krijg alsnog plaats voor de quinoa die ik zaaide, en voor de ‘flowersprouts’.

En nu ik deze nieuwe belager heb gezien kan ik haar een volgende keer makkelijker herkennen, en dan zijn we misschien op tijd om er nog iets aan te doen.

Carine, nogmaals dank voor de tip! En dank ook voor de link waar je meer informatie over de preimineervlieg kunt vinden: Sjef’s Tuintips . En mocht je nog wat meer informatie zoeken, de Engelse naam is Allium Leaf Miner.

Mocht iemand aanvullingen, verbeteringen, tips, ervaringen, etc. hierover hebben, dan hoor ik het heel graag! Want elke dag dat we naar de tuin gaan vertellen weer andere tuinburen ons dat ook hun uien- en sjalottenoogst grotendeels is verwoest. Dus dit is niet alleen voor ons tuincomplex het eerste jaar met de preimineervlieg maar het is ook gelijk behoorlijk ernstig. Is het toeval, komt het door de zachte winter, kan het ras of de herkomst van de plantuien er ook mee te maken hebben, is het de droogte, of heeft het feit dat het al vroeg in de lente zo warm was voor een eerste en gelijk extra grote explosie van dit kleine vliegje gezorgd?

Tot slot dan nog een foto van iets veel leukers dan ziekten en plagen, want de eerste moestuinbloemen gaan bloeien! De Tagetes (afrikaantje), Papaver rhoeas (grote klaproos) en Cosmos (cosmea) zitten vol in knop. En de Dianthus barbatus atrosanguineus gaat bloeien:

 

79 gedachten over “Preimineervlieg”

  1. Helaas heb ik de vlieg ook al een aantal keren op bezoek gehad. Er blijft weinig over van de uien en zelfs de knoflook waren ze ook niet vergeten. Dit jaar zaai uien geplant e dit gaat nog steeds goed.
    Succes.
    Groet Ries

    1. Hallo Ries,
      Dankjewel voor je reactie! Wat vervelend dat je al langer last hebt van de mineervlieg! Van de uienvlieg hebben we hier wel al eerder last van gehad maar van de preimineervlieg nog niet.
      Ik heb zelf ook nog uien gezaaid maar was daar wat laat mee, die heb ik na het zaaien in maart pas vorige week uitgeplant, ik ben benieuwd of het daar straks beter mee gaat (ze zijn nu nog te klein om te zien).
      groetjes,
      Diana

        1. Hallo Jan,
          De larven en de poppen van de preimineervlieg zitten in de uien, niet in de grond, maar in de bolletjes die zich ontwikkelen. Als je de uienplanten uit de grond hebt gehaald, dan is het probleem weg, en er niets aan de hand met je grond. Al kunnen er wel planten zijn die het niet lekker vinden om te groeien na uien. Ik heb weer heel veel nieuwe plantuitjes gezet waar de aangetaste uien waren weggehaald. Op hoop van zegen. En na 2 dagen wortelen ze al.

          Groetjes Carola

          1. Hallo Jan (en Carola hartelijk dank voor het antwoorden!),
            Wij hebben de uien eruit gehaald en weggegooid (niet op de composthoop).
            De grond hebben we wat omgewoeld en aangeharkt. En ondertussen hebben we er eenjarige bloemen uitgeplant, snijbiet, sojabonen en ik ga er ook nog een rij roodloof en knolvenkel zaaien.
            groetjes,
            Diana

  2. Pyrethrum is gemaakt van een in Afrika voorkomende margrieten soort. Ik gebruik het ook liever niet maar soms is het een best goed middel tegen plagen. Ik heb nooit gelezen dat het in verband gebracht wordt met het ontstaan van kanker, dit in tegenstelling met Roundup.

    1. Hallo Rudolf,

      Ja, ik weet het, ik heb nog wel eens het idee gehad om ze zelf te zaaien en er dan een aftreksel of gier van te maken maar het is er nog nooit van gekomen.
      Wij hebben het vroeger ook vaker gebruikt (toen nog onder de merknaam Spruzit), maar toen las ik de verpakking blijkbaar nog niet zo goed :-). En van Roundup is het volgens mijn inderdaad ook bewezen dat het kankerverwekkend is (en toch wordt het verkocht dus er zal nog wel ergens een rechtszaak lopen).

      Ik zag de melding op de verpakking van de Pyrethrum zelf staan, ik heb het van het merk Solabiol. Ik zal het even over schrijven:

      “Gevarenaanduidingen:
      Ontvlambare vloeistof en damp. Kan dodelijk zijn als de stof bij inslikken in de luchtwegen terechtkomt. Veroorzaakt huidirritatie. Kan irritatie van de luchtwegen veroorzaken. Veroorzaakt ernstig oogletsel. Verdacht van het veroorzaken van kanker. Kan slaperigheid of duizeligheid veroorzaken. Zeer giftig voor in het water levende organismen met langdurige gevolgen”.

      En daaronder staan dan nog de voorzorgsmaatregelen. Bij inslikken moet in ieder geval onmiddellijk een arts of het antigifcentrum worden geraadpleegd.

      Men zegt wel eens dat je beter geen bijsluiters leest, en misschien is dat wel zo want ik kreeg toch wel gelijk een iets andere kijk op dit biologische middel. Waarmee ik niet wil zeggen dat het niet goed is dat het er is, ik heb het tenslotte zelf ook in huis, ik ben er alleen wel een beetje van geschrokken.

      groetjes,
      Diana

  3. Wij hebben al jaren last van de preimineervlieg in de prei. Alleen insectengaas helpt wat. Het bizarre is, dat sommige buren nauwelijks laat hebben. Die zetten de prei eerder (juni, ik na de aardappels juli ofzo)
    De uien zien er perfect uit. Maar die poot ik ook heel laat, begin nu half april, gewoon omdat het rode uien zijn die anders snel in bloei schieten.
    Misschien ontlopen we dan de eerste vlucht bij toeval!

    1. Hallo Saskia,
      Dankjewel voor je reactie!
      Hier staan de uien in 2 verschillende verhoogde bakken, op niet veel meer dan 5 meter afstand van elkaar. De uien uit de eerste bak hebben we op 2 na vandaag allemaal weggegooid, de uien in de andere verhoogde bak lijken tot nu toe prima, op 3 uien na (die ik gelijk eruit heb gehaald). Heel vreemd!
      Ik ga zeker ook overwegen om volgend jaar de uien later te poten, of misschien wel zelf zaaien, in zaailingen is het denk ik ook lastiger om eitjes te leggen omdat dat blad nu nog heel klein en dun is.
      groetjes,
      Diana

      1. Dag Diana,
        Je gaat volgens mij geen verschil hebben tussen zaailingen of plantgoed. Het heeft enkel te maken met de periode waar je de planten of zaailingen buiten hebt staan. Gezien deze mineervlieg 2 x per jaar eitjes legt, moet je vooral deze periode vermijden. Mijn ui zaailingen van oktober (20 cm hoog in maart/april) zijn weg te gooien en de ui zaailingen van maart zijn ok.
        Grt Carine

        1. Hallo Carine,
          Dat begrijp ik, ik bedoelde er eigenlijk mee te zeggen dat ik begin maart uien heb gezaaid en die zijn nu net uitgeplant, amper 6 centimeter hoog en ze zien eruit als 2 bieslooksprieten bij elkaar. En dan zou ik kunnen denken dat ze nu gewoon nog te klein is om eitjes in te leggen (er is nog niet eens een hart van een plant te zien 🙂 ). En tegen die tijd dat ze wat groter is, is het ondertussen al een eind in juni. Ik ben voor de zaaiuien bijna banger voor de 2e vlucht dan voor deze eerste vroege vlucht, maar ik kan me voorstellen dat zaaiuien bij jou sneller groeien en dus al groter zijn in april en dan wel al aantrekkelijk zijn voor de preimineervlieg. Ik heb de zaaiuien hier gisteren gecontroleerd maar het blad is nog zo klein en dun dat ik er niets aan kon zien, het zijn echt nog sprietjes.
          groetjes,
          Diana

    2. Hallo Diana,
      Ik had nog niet jouw stukje gelezen of ik ontdekte de larven ook, bah. Het zal wel door het weer van de afgelopen tijd komen dat ze nu zo vaak opduiken (net als de bladluis)…

      Marjolijn

  4. Hoi diana .ik heb dit jaar iets nieuws in mijn moestuin .ik heb een bak gebouwd van sloophout ongeveer 50 cm diep met worteldoek op 4 potten Afmetingen ongeveer 1meter bij 60 cm . De bak gevuld met biologisch potgrond heb wortels een uien in rijtjes gezaaid. de bak staat ook op 1meter hoogte. Het schijnt dat de vliegjes niet boven dan de 1 meter actief zijn .ik heb de mooiste uien en wortels ooit. Je moet allen wat vaker water geven .probeeren waard.en nog iets ÷uien ,prei, knoflook etc. nooit op de composthoop doen .vormen houden niet van. Groetjes uit Friesland …….Daan F

    1. Hallo Daan,
      Dankjewel voor je reactie!
      Ik weet van witte vlieg dat ze niet hoger van 1 meter vliegen.
      Ik bedenk nu dat ik nog fijnmazige vitrage van de Ikea heb, dat zou ik in ieder geval over de preien kunnen bevestigen.
      Vooralsnog hebben we de uien in de verhoogde bak in ieder geval allemaal gerooid en weggegooid.
      groetjes,
      Diana

  5. Misschien de uitjes pas later uitplanten. Ik heb vorige week de pootuitjes gezet. Misschien is het ergste gevaar nu geweken. Ik ga het in ieder geval goed in de gaten houden.
    Mijn buurman had ook dat zijn uien er vreemd uitzagen, hetzelfde euvel wat jij beschrijft. Hij had zijn uitjes ook al even geleden gezet.

    1. Hallo Cilia,
      Het later planten van pootuitjes is (na april) is een optie die ik zeker ga onthouden voor volgend jaar!
      En ik ben benieuwd of onze gezaaide uien ook (doordat ze later zijn uitgeplant en kleiner zijn) minder last hebben van preimineervlieg dan onze pootuien.
      groetjes,
      Diana

  6. Combinatieteelt kan een oplossing bieden:
    – combineer wortel met ui (die lossen elkaars plagen op)
    – als je ui apart wil planten, combineer dan met afrikaantjes (die houden plagen bij de ui weg)

    Bij mij heeft het de afgelopen twee jaar goed gewerkt

    1. Hallo Yolanda,
      Dankjewel voor je reactie.
      Hier staan tussen de rijen met uien elk jaar ook rijen met worteltjes hoor. Dat helpt inderdaad heel goed tegen de wortelvlieg en tegen de uienvlieg.
      Maar de preimineervlieg blijkt vooralsnog niet te worden tegengehouden door de worteltjes 🙂 .
      groetjes,
      Diana

  7. Ook hier kan ik geen prei, ui, wortel of kolen meer kweken zonder een net, maar dat werkt dan wel prima. Let wel, de gaas moet fijner zijn dan 0.7mm en niet 7mm 🙂

  8. Hallo Diana (en Robbe),

    Ik las zojuist je nieuwe, helaas treurige blog en mij viel hetzelfde op als Robbe, de maaswijdte van kleiner dan 7 mm klopt niet.
    Door ruimtegebrek en omdat mijn maag tegenwoordig niet meer zo goed uien en prei kan verdragen kweek Ik die in mijn moestuin niet meer en daar ben ik na het lezen blij om. Wat een nare beestjes !
    Sterkte voor iedereen die er last van heeft.

    Groetjes,
    Ria

    1. Hallo Robbe en Ria,
      Hartelijk dank voor jullie verbetering!
      Ik heb het die middag gelijk veranderd maar heb nu pas tijd om te antwoorden.
      Het zou uiteindelijk ook nog wel een vrij grote vlieg zijn als die 8 millimeter groot zou zijn, die zou zelfs ik niet kunnen missen 🙂
      Nogmaals dank!
      Diana

    1. Ik ben dit jaar voor, t eerst helemaal verliefd op de Ranonkel (Ranunculus) Wat een schitterende pracht aan kleur, vorm en variatie !Ook voor de vaas in huis. En dat uit die kleine klauwachtige knolletjes.!
      Die ga ik echt vaker planten.
      Mijn uien staan goed gelukkig .In een grappige bui had ik sla ertussen geplant.ze schijnen elkaar wel te mogen!Houdt dus die lelijke minereervlieg tegen zeg ik tegen mezelf.Ha, ha ha.
      Ik verbouw ook z g oerprei, winterhard, hele jaar door, en lijkt mij meer bestendig tegen de preimot.
      Gegroet, Cor Gravestein.

  9. Ik doe ook combinatieteelt: wortel, prei, bieten, radijs, pastinaak en snijbiet in rijen naast elkaar en dan rondom de pootuitjes. Maar ik ga ze wel goed in de gaten houden.
    Dit jaar heb ik ook de combinatie suikermaïs met pootuien. Heeft iemand daar ervaring mee?

    Groetjes,
    Marjolein

  10. Hallo Diana,
    Hier is het ook bar en boos met de mineervliegen. Het begon zelfs al in het najaar met de winterprei. Elk jaar is er wel een enkel preitje met de poppen van de mineervlieg, maar afgelopen najaar was meer dan de helft van de winterpreien aangetast. Ook bij de buurman. De zomer/herfstprei had er geen last van. Het viel ook op dat de dikste preien die je het eerste oogst de meeste vraatgangen en poppen hadden, terwijl de preien die laat op gang kwamen en die pas dit voorjaar werden geoogst helemaal schoon waren.
    Nu is 50-75% van de rode en gele uien aangetast, terwijl de stengeluien, sjalotten en de knofloken er goed uit zien, evenals de uien van de buurman die ze later in de grond heeft gezet.
    Ik weet niet of je hier iets aan hebt; in ieder geval bedankt voor het delen van je ervaring en die van Carine p.

    Groetjes, Carola

  11. Wat toevallig( of niet) bij ons speelt precies hetzelfde . We komen net uit de tuin en heb en die gekke uitjes er uitgehaald.
    Nu weet ik wat het is. Had nl geen idee.
    Ga alles goed controleren en vernietigen.
    Dank voor je bericht

    1. Hallo Ans,
      Vervelend om te horen! Wij hebben ze er ook vandaag uit gehaald, van de ruim 500 gram pootuien waren er slechts 2 gezond – die gaan vanmiddag door de sla 🙂
      Gelukkig is het nog mei en kunnen we nog heel veel leuke soorten zaaien!
      groetjes,
      Diana

  12. Een eerdere reactie zei:bak op hoogte maken…. Het kan iets eenvoudiger:je planten bak wel wanden geven (hij duikt niet in je bak. Dan kun je gewoon in de volle grond blijven telen, je prei/ui/wortel staan dan in de diepte. Eventueel kun je zo gemakkelijk een fijn net erover spannen. Succes, bij mij werkt het zo goed!

    1. Hallo Herma,
      Dankjewel voor je reactie. Wij hebben al verhoogde bakken, maar dan gevuld (en dat dan vooral omdat het hier op de vette klei soms zo nat kan zijn, en de grond dichtslaat – de verhoogde bakken hebben we gevuld met losse grond/compost/oude stalmest/etc.. Maar het klinkt wel heel handig, uiteindelijk maak je op die manier een soort ‘schuttinkje’ om de planten heen. Ik heb eerlijk gezegd geen idee hoe hoog een preimineervlieg vliegt, van een witte vlieg is het wel bekend dat ze niet hoger vliegen dan 1 meter, dus misschien ook handig voor koolplanten.
      groetjes,
      Diana

  13. Dag Diana en andere tuinliefhebbers,
    Nog even iets over de mineervlieg in uien en prei. Als ik de reacties lees, denken sommigen aan de preimot die makkelijk te vermijden is door te combineren met wortelen en peterselie. Dit houdt blijkbaar de mineervlieg niet tegen.
    Ik heb gelezen dat afboording van de prei met basilicum zou helpen. Ik kan het niet bevestigen maar zal het zeker doen. Ook het wekelijks snoeien van de prei vanaf september tot november zou helpen. De mineervlieg legt hun eitjes op lange bladeren en door de prei wekelijks kort te snoeien zou je dit kunnen vermijden.
    Wat ik dit jaar voor het eerst ervaren heb…. heb ajuin en sjalot in oktober gezaaid, deze stond in maart/april al mooi en vanaf midden mei is bijna alles verdwenen, verzwakt of krom. De ajuin en sjalot die ik in februari/maart gezaaid heb, stond nog niet hoog genoeg op het moment dat de mineervlieg de eitjes legt. Resultaat, deze is best ok. Deze ajuin kan je dus best rooien voor september wanneer de mineervlieg voor een tweede maal eitjes legt.
    Ik tracht ook te experimenteren met planten, en zodra ik meer weet zal ik het laten weten.
    Groetjes
    Carine

    1. Hallo Carine,
      Dankjewel voor de aanvulling op je vorige verhaal over de preimineervlieg!
      Nee, ik heb ook het idee dat preimot, preivlieg en preimineervlieg niet alle drie hetzelfde reageren op de combinatieteelt met worteltjes, want wij hadden tussen onze 5 rijen uien 3 rijen worteltjes staan (afwisselend uiteraard), en van alle uien in het vak hebben we slechts 2 onaangetaste ‘stengeluien’ mee kunnen nemen.
      Ik ga volgend jaar de uien in ieder geval al later planten, en misschien meer uien zelf zaaien (die zijn al later en kleiner wanneer ze pas in mei uitgeplant kunnen worden).
      Ik ga ook experimenteren, en als het lukt probeer ik ook in verschillende rijen verschillende methodes zodat ik dat hopelijk later kan vergelijken.
      Succes met jouw experimenten, ik hoor de uitkomst later graag!
      Diana

  14. Hallo Diana,

    Voor mij een reden om alleen zomerprei te telen. Ik heb ze dit jaar in potten gezaaid begin januari en ze 14 weken er in gelaten. Na 14 weken uitgepoot en ze staan er nog mooi bij. Vorig jaar meer dan 60 winterprei weg moeten gooien door de mineervlieg. Terwijl mijn zomerprei top was. Dit jaar probeer ik nog 1 rij van 30 winterpreien met gaas of vlies erover. Als er weer aantasting in zit doe ik geen winterprei meer in de tuin. Zonde van de moeite en energie die je er in stopt.

    Mijn sjalotten zonder gaas gaan nog ok. Mijn plantuien staan onder gaas, net als alle kolen bloemkool, broccoli, spitskool boerenkool, spruitkool en paksoi. Geen gezicht al die lelijke tunnels met gaas. Maar het zal wel moeten. Ik fleur het wat op met Tagetes en Calendula er tussen.

    Groetjes Joke

    1. Hallo Joke,
      Dankjewel voor je reactie!
      Wat zonde zeg, 60 winterpreien we moeten gooien!
      Ik ga zeker ook zomer- en winterprei telen. Juist daarom, want ik wil zelf ervaren waar de beestjes een voorkeur voor hebben. En ook wat verschillende manieren om aantasting te voorkomen.
      Ik vind het ook niet mooi, al dat gaas en netten en vliesdoek – en ik breek ook nog eens mijn nek erover. En het vastmaken en weer openen en sluiten (om te wieden of water te geven of wat dan ook) kost altijd veel tijd. Helaas is het niet anders, als we zelf ook nog iets willen oogsten, maar als ik er iets anders op kan verzinnen sla ik een net of gaas graag over.
      groetjes,
      Diana

  15. Hoi
    Vanmiddag je blog gelezen loop ik naar de moestuin liggen de uien ook plat. Ik er een paar uitgehaald en ja hoor hier ook de larven erin.
    Jammer hoor ,vooral in de rode ui.
    Dus het is toch zinvol om er over te schrijven weten wij ook gelijk hoe laat het is.

  16. Ik heb bijna al mijn sjalotten mogen weggooien hierdoor. En vorig jaar had mijn knoflook er ook van. Hij zat wel nog niet diep. In de stengels. Ik heb hem uiteindelijk allemaal gerooid toen onvolgroeide en de mini teentjes schoon gemaakt e. Ingevroren… iets beter dan alles weggooien. Mijn sjalotten dit jaar op een week of 3-4 bijna allemaal aangetast. Omduur leken ze te rotten waar ze lagen en wemelen van de beestjes… zuur maarja… Je wint wat je verliest wat zeker

    1. Hallo Kari,
      Wat jammer! Ook hier heb ik nog 2 sjalottenplanten kunnen laten staan, die lijken vooralsnog niet aangetast.
      En verder onthouden wat er mis is, bedenken hoe het voorkomen kan worden, planten eruit en de plaats opnieuw gebruiken.
      Hier staan op die plaats ondertussen quinoaplanten. Met nieuwe/andere planten is het wat gemakkelijker om de ellende die er aan vooraf ging te vergeten.
      groetjes,
      Diana

  17. Bedankt voor je bericht. Het was geen goed bericht. Wij hebben vanmiddag gelijk gekeken en hebben geconstateerd dat de uien bij ons ook zíjn aangetast. Dus gaan we alles eruit gooien. Waar wij voor de eerste keer ook last van hebben gehad en er ook uitgegooid hebben zijn bietjes vol luis. De eerste keer dat we er last van hebben. Een jaar zo hopelijk volgend jaar weer beter.

    1. Hallo Jan,
      Wat jammer s=dat ook jouw uien zijn aangetast!
      Ik heb door alle reacties het idee dat ze dit jaar op meer plaatsen voor het eerst uien hebben belaagd.
      Van bietjes met luis heb ik eerlijk gezegd ook nog nooit gehoord (hier zitten ze in de peperplanten, ook heel vervelend trouwens).
      Het recept van Carine is een goed middel tegen luis, en zelf mengen we 1 liter lauwwarm water met 2 eetlepels zachte groene zeep en 2 eetlepels zonnebloemolie (maar dat mag ook een andere olie zijn). Dat goed mengen, af laten koelen en op een bewolkte dag vernevelen (ook goed onder het blad).
      groetjes,
      Diana

  18. Dag Jan,
    Luis is makkelijk op te losses. Neem bol look, meng met kokend water, 24 uur laten staan, filteren, lepel groene zeep op basis van lijnolie en wat olie toevoegen. En spuiten maar.
    Groetjes
    Carine

  19. Goedemorgen Diana,
    Ik heb een vraag over de uien: als ik de( drie) velden leeg heb gehaald , kan ik er dan direct weer andere gewassen op zetten?
    Groet Ans

    1. Hallo Ans,
      Ja hoor, dat kan zeker. De poppen/larven zitten in de ui zelf en niet in de grond. Dus in principe kun je er ook nog op zetten wat je wilt. Ik heb er al wat eenjarige bloemen geplant, en wat snijbiet en knolvenkel. Het enige wat ik er niet wil planten is prei, daar ga ik voor alle zekerheid een ander vak voor kiezen.
      groetjes,
      Diana

  20. Sind vorig jaar heb ik een moestuin en lees ik met plezier elke week jouw blog. Dit keer schrok ik toch een beetje van die preimineervlieg. Dit leek toch verdacht veel op het uiterlijk van mijn uien dit jaar! Vanmorgen meteen naar m’n tuintje gefietst en jawel hoor. Ook mijn uien zijn aangetast. Ik moet ze er maar snel uit gaan halen! Dank je wel, Diana. Zonder jouw bericht was ik er ws veel te laat achter gekomen.
    Groet, Grittie

    1. Hallo Grittie,
      Wat jammer dat jouw uien ook zijn aangetast!
      Maar dan is het in ieder gelukkig dat het nog mei is en we nog heel veel kunnen zaaien.
      Dat neemt niet weg dat een tuinjaar zonder uien toch wel vreemd is, ik kan het me bijna niet heugen (ja, ooit, een jaar of 10 geleden hadden we eens ‘koprot’ in de uien, dat was ook heel vervelend.
      Veel succes met het zaaien van andere soorten!
      Diana

  21. Ik denk dat het met een ui wat moeilijker gaat, maar hier in Hongarije doen we altijd 1 of 2 korrels soda in de schacht/groeikern van de prei. Dit lijkt goed te werken tegen het rotbeestje. Het blijft er lang zitten en bij regen en dauw geeft het zijn stoffen af. Tegen de tijd dat je oogst is de soda al verdwenen en heb je er geen schadelijke gevolgen van.

    1. Hallo Piroska,
      Dankjewel voor je reactie en de tip! Je verhaal klinkt heel ingenieus. Inderdaad niet voor uien maar ik ga het zeker proberen bij de prei, en kom er zeker in een blog komende herfst eens op terug, om te laten weten of het hier succesvol was of niet. Het is in ieder geval niet giftig, makkelijk, ik hoef de planten dan niet af te dekken, ik ga het graag uitproberen!
      Diana

      1. Hoi Piroska en Diana,

        Vorig jaar september had ik mijn preien (die ik te laat had gezaaid en daardoor veel te dun waren) in een speciekuip voor het huis staan. Ik had daar ook larven en poppen in zitten. Maar ik durf zo niet met zekerheid te zeggen of dat de preivlieg of preimineervlieg was, geen foto’s gemaakt. Ik heb toen ook schoonmaaksoda korrels in het hart van de pleiplantjes geprobeerd te leggen (wat een rotwerk in die ielige preien), maar de larven en poppen gingen inderdaad dood. De vraatgangen die er dan al zijn kun je niets aan doen, maar er komen in ieder geval geen nieuwe meer bij. Dit jaar heb ik geen pootuien, alleen bosui gezaaid op 19-3, die staan er nu nog goed bij, maar ik ga ze zo meteen voor de zekerheid nog even checken. Ik wil dit jaar een deel van de prei af gaan dekken en een deel niet, ik zal een keer melden of dat verschil maakt. Iedereen veel succes in de strijd tegen dit beestje en de gevolgen ervan!

        Groeten Wijnie

        1. Hallo Wijnie,
          Het verschil tussen de larven van preivlieg en preimineervlieg kan ik ook niet goed zien, het zijn allemaal cremig witroze ‘rupsjes’. Ik weet nu dat het verschil in het blad zit: groen kronkelig blad = preimineervlieg en bruin, dor en rot blad is preivlieg. En preimot is dan weer anders, daarbij wordt het afgeknaagde blad als een soort ‘zaagsel’ achtergelaten op het blad. Maar veel verstand en ervaring heb ik er (gelukkig) ook niet van/mee. Leuk om te horen dat je de sodakorrels hebt geprobeerd, en met goed resultaat. Ik ga dat zeker proberen bij de preien komende nazomer!
          Diana

  22. Dag allemaal, wat verdrietig dat bij zoveel de uien zijn aangetast! Wij hebben ze n paar weken geleden pas gepoot, ze zijn nu nog erg klein maar staan er fris en goed bij.
    Mij lijkt dat er nog een kans is om nieuwe uien te poten zodat je niet geheel zonder komt dit jaar.. Als ze nog verkrijgbaar zijn uiteraard.
    Verder zou ik nog vermelden hoe de witlofoogst zou zijn afgelopen maanden.. We hebben 10 kilo kunnen oogsten!! Eerst die van de opgepotte pennen en later uit de tuin, van de aangeaarde pennen. We vinden uit de tuin n beetje vies, de buitenste blaadjes waren wat rot en verder gewoon niet fris.. Maar smakelijk waren ze wel, heerlijk!
    De pompoenen staan ondertussen in de aarde buiten, eerst n poos buiten om te wennen. Ondanks dat ze al zo groot waren heeft dat overplanten geen blad gekost, ze staan er prima bij!! Hopelijk n goede opbrengst in de herfst..
    Veel tuinplezier gewenst hoor!
    Lieve groet Milly

    1. Hallo Milly,
      Ik hoop ook dat jouw uien laat genoeg zijn om de preimineervlieg te hebben gemist!
      En dankjewel voor je verhaal m.b.t. de witlof! Ik heb ze anderhalve week geleden gezaaid, ik ben dit jaar benieuwd )we hebben ze voor het eerst in misschien wel 8 jaar weer eens gezaaid’. En ik heb ook roodlof gezaaid.
      Handig om te horen dat de buitenteelt ook goed ging! Hier wil ik (als het lukt) een deel in de koude kas gaan zetten komende herfst.
      groetjes en veel plezier en succes met pompoenen, uien en andere groenten!
      Diana

  23. Dag Diana,

    Anderhalve week geleden mijn courgette zaailingen buiten gepoot. Nu zie ik dat er op het blad al enkele ‘witte’ vlekken zitten. Is dit meeldauw? Zo ja, wat kan ik er aan doen? Op de andere courgette planten heb ik het nog niet geconstateerd. Mijn uien zien er (gelukkig) nog prima uit! Ook heb ik problemen met de veldsla. Het wil maar niet kiemen.

    1. Hallo Kenneth,
      Het klopt inderdaad dat courgetteplanten ook een zilverwitte tekening op hun blad kunnen hebben (niet altijd hoor dus dat zou het verschil in blad in 2 planten kunnen verklaren), kijk even op de derde foto op deze pagina: https://www.mooiemoestuin.nl/groenteteelt/vruchtgewassen/courgette/
      Over je veldsla: mijn ervaring is dat de zaden niet heel lang kiemkrachtig blijven, niet veel langer dan zo’n 3 jaar. Ik weet niet hoe oud jouw zaden zijn maar wellicht is dat het euvel?
      groetjes,
      Diana

      1. Beste Diana,

        Dat verklaart het wellicht. Wat betreft de zaden, die zijn net nieuw aangekocht. Wellicht probeer in het nog een keer opnieuw. Bedankt voor de reactie!

        Met vriendelijke groet,

        Kenneth.

  24. Weh…, mijn sjalotten hebben er ook last van, maar lang niet allemaal. Aangezien het belaag moment maart/april is, zullen de planten die er nu nog goed uitzien niet aangetast zijn en nog een kans hebben??

    groeten,

    John

    1. Hallo John,
      Ik heb er ook pas dit jaar voor het eerst ervaring mee, maar als ik alle ervaringen en informatie goed heb begrepen is de kans dat gezonde planten nu nog aan worden getast inderdaad heel klein.
      Pas vanaf september begint ze weer (in de 2e vlucht).
      groetjes,
      Diana

  25. Ik vraag me af of de grondsoort ook iets met de uien/preivlieg te maken kan hebben ?
    Op ons complex -zandgrond- hoor ik geen klachten en zelf (ik heb alleen uien) heb ik ook nog nooit iets gemerkt.

    Groetjes Simone

    1. Hallo Simone,
      Hier op de Drentse zandgronden hakt het er ook in, maar alleen bij degenen die vroeg in maart hun plantuien hadden gepoot. De mensen die dat laat in april deden, hebben geen probleem met de preimineervlieg. Het ligt niet aan de grondsoort. Het ligt aan het moment waarop de vlieg actief is. En Diana heeft weer voortreffelijk uitgelegd wanneer dat is.
      Simone: succes met je gezonde uien.
      Carola

    2. Hallo Simone,
      Wij hebben tot dit jaar op onze vette klei ook pas voor het eerst last van de preimineervlieg hoor, tot dit jaar nog nooit gezien.
      Ik vrees dat ze een flinke opmars maakt (net als dat witte vlieg dat ooit ook deed), ik hoop dat het wellicht met het weer te maken heeft (zoals er ook jaren met een grotere slakkenplaag zijn), maar ik vrees dat ze als relatieve nieuwkomer zich definitief in Nederland vestigt, en dat zou betekenen dat de populatie groeit en dat ze dus elk jaar in meer en meer (moes)tuinen voorkomt.
      groetjes,
      Diana

  26. Ik snap er niks meer van. De voorgezaaide stok- en pronkbonen kiemen niet, de mais en pompoen ook niet. De radijzen zitten vol met een soort gangen. Niks lijkt te lukken dit jaar. Vorig jaar was mijn eerste moestuin jaar en toen leek alles het uit zichzelf te doen.
    Komt het door het weer? Begin een beetje de moed te verliezen

    1. Hallo Kim,

      Ik heb al 40 jaar een moestuin en er gaat ook bij mij wel eens wat mis hoor. Dit jaar bijvoorbeeld schieten de bietjes en de radijsjes door. In april was de spinazie doorgeschoten, we hebben nog een kleine maaltijd er af kunnen halen. Bietjes en radijsjes ga ik vandaag opnieuw zaaien. De voorgezaaide stokbonen beginnen nu eindelijk een beetje te groeien, maar de stamboontjes blijven net zo klein als toen ik ze begin mei in de grond heb gezet. De courgettes doen het prima, maar ook bij mij wil de pompoen niet kiemen. Gelukkig gaat er ook een heleboel goed. Vandaag heb ik een paar aardbeien kunnen plukken en als alles goed gaat eten we eind van de week doperwten.

      Dus niet de moed verliezen hoor!

      1. Hallo Kim (en Ria),
        Ik heb ook ondertussen alweer bijna 30 jaar een moestuin en net als bij Ria gaat hier elk jaar wel wat goed maar ook altijd wat slecht. Hier dit jaar geen raapjes (schoten door terwijl ze vorig jaar zo mooi waren en we er veel van konden oogsten). En dan heb ik het nog niet over de uien natuurlijk. Een aantal bloemenzaden wilde niet kiemen, maar we kunnen volgende week wel tuinboontjes en doperwten eten. En de sla doet het heel goed (vorig jaar juist weinig groei en snel doorschieten). Tuinieren is altijd een kwestie van blij zijn met wat lukt, maar ook leven met teleurstellingen want er zijn zoveel factoren die er voor kunnen zorgen dat iets mislukt (zoals teveel regen of juist droogte, allerlei soorten plaagdieren, de kwaliteit van de zaden, potgrond, etc. maar soms ook helaas gewoon pech.
        Uiteindelijk kun je kans op succes wel iets vergroten, door je te verdiepen in de soorten die wilt telen. Bonen kunnen niet tegen kletsnatte grond, de zaden kunnen dan rotten (misschien kun je wat zaden opgraven en kijken wat er is, zijn ze helemaal weg (gestolen door een muis of vogel) of vind je alleen maar zachte smurrieachtige zaden (te nat geweest) of liggen de zaden nog net zo als toen je ze zaaide (kiemkracht wellicht verlopen of simpelweg nog even wat meer geduld hebben).
        Hetzelfde geldt eigenlijk voor maïs en pompoenen: ze houden ook niet van teveel vocht en omdat ze veel zetmeel bevatten zijn ze geliefd bij muizen en duiven. Wij hebben vrijwel altijd aangevreten radijsjes in de zomer, om die reden zaai ik ze alleen nog maar in het voorjaar en in de nazomer en herfst.

        Net als Ria wil ik zeggen: geef niet op, verdiep je in wat je hebt gezaaid en de soorten (op mijn website kun je van de meest gangbare groenten informatie vinden) en wat er mis zou kunnen zijn gegaan). En het is 31 mei, er is nog zoveel mogelijk, er kan nog van alles gezaaid worden. Ik zaaide gisteren nog een nieuwe pompoen en courgette, maar ook bonen, bieten, worteltjes, knolvenkel, sla, andijvie, rettich, snijbiet, etc., etc., het kan allemaal nog.

        Veel succes daarmee!!
        Diana

        1. Hoi Ria en Diana,

          Allereerst bedankt voor de bemoedigende woorden, en zeker ook voor de tips. Ik zal de zaden zeker even gaan bekijken, maar ik vermoed dat de boel te nat heeft gestaan. Eerste batch was door muizen aangevreten, volgende daarom in zon propagator gezet, maar dus waarschijnlijk te nat. Driemaal is scheepsrecht denk ik dan maar.

          Groetjes, kim.

  27. Ha moestuinders,
    Nog een berichtje over de preimineervlieg. Vandaag was ik bij mn ouders op de tuin en er stonden allemaal uien in de gekst gevormde krullen. Zucht, ik zag de hele uienoogst van mn ouders al naar de container gaan. Ik een ui uit de grond gehaald, afgepelt, maar niks te vinden. Komt mn vader vertellen dat hij ze vorige week pas onder vliesdoek vandaan heeft gehaald. Hij heeft ze daar vanaf maart onder gehad, de uien duwen vanzelf het vlies een beetje omhoog, en volgens mn vader zullen ze over een paar weken gewoon mooi rechtop staan. Maar geen preimineervlieg dus. Misschien een idee voor mensen die wel vroeg ui willen zetten: tot in mei onder vleisdoek laten staan. Hoop dat ik er iemand mee kan helpen!
    Groetjes Wijnie

    1. Hallo Wijnie,
      🙂 , ja, dat herken ik ook wel, zoals de kromme tuinbonen die onze tuinbuurman iets te lang onder vliesdoek liet staan.
      Maar het is zeker een idee: wat later planten of vroeg planten onder vliesdoek of fijn insectengaas.
      groetjes,
      Diana

    2. Hoi Wijnie,
      Ook mijn ideaal hoor, om vroege gewassen zoals uien zo lang mogelijk onder vlies te houden. Het probleem hier echter is dat er zo veel roeken en kauwen zijn. In het voorjaar gebruiken die vogels het vlies als nestmateriaal. Ze plukken het vlies compleet kapot, weg. Het vlies heb ik wel eens overdekt met verhoogd vogelgaas, maar daar komen die kraaien ook door heen.
      Voor degenen die geen kraaiachtigen hebben in het broedseizoen, is vlies over de uien zeker een goede manier om allerlei vliegen weg te houden. En straks in juli, buiten het broedseizoen, gaat er beslist weer vlies over de uitgeplante winterprei. Die preimineervlieg mag daar niet alsnog toeslaan.
      Sterkte iedereen,
      Carola

  28. Kan ik er ook rode bieten planten? In Zuid Limburg hebben we in onze moestuin ook last van de uienvlieg-min
    ee
    rvlieg. Bijna alle uien zijn aangetast. De goede laat ik zitten.

    1. Hallo Christien,
      Ja hoor, je kunt er zeker nog rode bieten planten.
      Ik heb in het vak waar we de meeste uien door de preimineervlieg moesten rooien snijbiet gezet (en dat is een zusje van rode biet), vooralsnog lijken ze goed aan te slaan en beginnen al te groeien.
      groetjes,
      Diana

  29. Ik was vorige week zó opgelucht dat m’n uien er nog zo goed bij stonden, nadat ik dit verhaal gelezen had. Stonden ja…. Want inmiddels zijn ze ook raar gekronkeld/plat, bleeeh! Zal voor de prei die ik binnenkort ga uitplanten eens uitproberen wat het beste gaat: de helft onder insectengaas en de helft met 2 korreltjes soda. Bedankt iedereen voor alle goede tips!

  30. Getver ik had ook die vlieg in mijn uien en ik had er juist zoveel gezet. Dus alles eruit en maar
    weer opnieuw proberen met plantuitjes? Kan dat nu nog?

    Groetjes,
    Wendy

    1. Hallo Wendy,
      Ik denk dat het te laat is om nog uien te planten, maar ik weet het niet zeker want ik heb het nog nooit geprobeerd.
      De kans is klein dat je nog plantuitjes in een winkel kunt vinden, onze nieuwe tuinbuurman wilde het nog proberen maar hij kon geen plantuien mee bestellen.
      groetjes,
      Diana

  31. Hoi Diana,

    ik heb ook al een paar jaar hetzelfde probleem met de uien, gelukkig niet met de prei. vorig jaar heb ik als proef rabarbergier, 1 op 1 verdund met water, over een stel aangetaste uien gegoten en na een tijdje zag ik tot mijn verrassing dat ze weer nieuwe rechte stengels maakten. Dus dit jaar weer gedaan en het lijkt echt te werken. Ook bij de sjalotten die er echt heel triest bij stonden heb ik dat gedaan en die zijn het toch weer gaan doen. Ik zal zelfs wat sjalotten kunnen oogsten. Ik vermoed dat het zuur van de rabarber de maden doodt. Natuurlijk is het daar nu bij de uien te laat voor. Maar je zou het kunnen uitproberen volgend jaar. Ik ga dat zeker verder testen. Als het afdoende werkt ben ik af van al het gedoe met insectengaas.
    Ik vind de rabarber een geweldige plant om te hebben. Rabarberaftreksel houdt ook slakken weg en als ik een keer gestoken wordt pak ik wat rabarber en wrijf het sap over de steek. Dat neutraliseert het gif en dan heb je weing last meer van jeuk en zwelling.
    Ik hoop dat je er wat aan hebt.

    1. Wauw Yvonne, dat klinkt zeker als een heel goede tip! Ik wil dit jaar veel prei zetten, maar maar een deel kan onder fijn insectengaas, dus het andere deel is dan onbeschermd. Gebruik jij het alleen als je aantasting ziet of alleen preventief? Zo ja, om de hoeveel tijd preventief? Dank voor deze tip!
      Groetjes Wijnie

    2. Hallo Yvonne,
      Dankjewel voor je reactie!
      Wat een bijzonder en goed verhaal!
      Ik vrees dat alle aangetaste uien hier al zijn verwijderd, maar ik ga vandaag naar de tuin en ga zeker eens rondkijken of er tuinburen zijn die nog aangetaste uien in hun tuin hebben, wellicht kunnen we daar de rabarbergier voor proberen.
      Ik ben heel benieuwd! En als het voor dit jaar niet meer lukt ga ik het zeker voor de prei in september en voor volgend jaar onthouden (en het wellicht eens preventief proberen).
      groetjes,
      Diana

  32. Prima idee rabarbergier, zeker uit te proberen. Helaas slaag ik niet echt goed in rabarber. Onze streek is te warm en te droog voor rabarber. Ik kan af en toe eens 2 stokjes oogsten en die heb ik voor de heerlijke rabarbermoes met aardbijen en sinaasappelsap gebruikt. Dit was zooooo lekker, heb wel een weinig rietsuiker ipv geleisuiker gebruikt.
    Ik heb ook een hekel aan insectengaas en al die toestanden, heb daar gewoon geen tijd voor. Dan mis ik misschien Ruud. Dit jaar ga ik de prei uitplanten met veeeeel basilicum tussen.
    Grt carine

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.