Zwaar 

En toen ging het regenen, behoorlijk veel ook. En waaien, en het werd koud. De overgang van het mooie nazomerweer naar guur herfstweer vond ik, uiteraard wel verwacht maar toch, nogal plotseling. De tijd van de hardnekkige moestuinliefhebbers is aangebroken. Ik hoor daar ook bij, al geef ik eerlijk toe dat ik in de afgelopen weken ook af en toe dacht aan een broek zonder modder of aan warme voeten. Maar we hebben nog veel te doen, 31 december (de dag dat we de 70 vierkante meter tuin afstoten) komt snel dichterbij.  

Ik moet ook niet overdrijven hoor, maar we zijn heel goed op weg, en dat stimuleert om verder te gaan, ook als het weer even niet meewerkt. De tuin zelf is bijna klaar. Uiteindelijk hebben we besloten om die dit jaar toch weer te bedekken met een laagje paardenmest met stro. 

Dat komt vooral doordat ik te laat was met het zaaien van groenbemesters (op de boekweit na die juist in het achterste deel van de tuin staat dat we wegdoen, op de foto bovenaan dit blog zie je dat ze al wat vorstschade heeft). Volgend jaar ga ik zeker weer groenbemesters zaaien, dit laatste kwartaal is de verhuizing nu eenmaal belangrijker, plus het achterstallig onderhoud. En deze laag is makkelijk aan te brengen (en het bedekt de grond, gaat erosie tegen, gaat onkruidgroei tegen, activeert het bodemleven, biedt een schuilplaats aan allerlei insecten, biedt daarmee ook voedsel aan dieren die er insecten vinden, gaat wateroverlast of juist droogte tegen, levert ook nog wat voeding op, en tot slot gaat het restant op de composthoop komend voorjaar). Jan heeft ondertussen de verhoogde bakken gerepareerd. Ik heb planten verzet. Maar ik ben daar nog lang niet klaar mee. Dit is wat er nog staat 🙈😄

En ik heb eigenlijk niet zo heel veel plek meer over waar deze planten zouden kunnen staan. Misschien moet er toch ook maar iets in een pot, en ik kan wellicht wat mee naar huis nemen om er een plekje in de achtertuin voor te vinden. Ruud wist het wel, als ik heel voorzichtig over planten in potten begon ging hij alvast tegensputteren. Jan weet nog niet dat er jaren zijn geweest met 60 potten of meer, en dat wil ik graag nog even zo houden. Ook omdat ik zelf heel goed weet dat ik niet moet overdrijven en toch echt eens moet minderen met het aantal potten. Maar ja, wie kan er nou een paars bloeiende Salvia guaranitica weg doen, of een klein blijvende vlinderstruik, of die leuke kleine vijg met de naam Little Miss Figgy die op Ruud’s balkon stond. En dat is ook een beetje een probleem, er stonden 44 potten op Ruud’s balkon. Een aantal daarvan heb ik aan de afdeling en nieuwe bewoonster geschonken maar er zijn er ook zeker nog wel 25 mee naar huis gekomen. En thuis heb ik er eigenlijk geen plek voor. De ogen van een moestuinder in hart en nieren zijn altijd groter dan de tuin zelf. We zullen zien, wellicht kan ik tuinburen blij maken met een plantje zo links en rechts. Voorlopig heb ik wel op de valreep nog wat hyacintbollen gekocht, voor in een pot in de voortuin 🙄🥰 

Terug naar de tuin. Die is dus bijna klaar. Maar nu komt het achterstallig onderhoud. Er is een hoek in de tuin die werkelijk één grote rommelhoek is. Natuurlijk laat ik die nooit op foto’s zien. Zelfs nu alleen maar een beetje uit de verte:

We zijn daar met het opruimen begonnen, hebben heel veel weggegooid, van oude vermolmde planken en elektriciteitsbuizen tot netten (want die gebruik ik nooit meer), kapotte potten, gebroken stokken en stukken gaas. Zwaar werk, zeker als de paden door alle regen in modder zijn veranderd. Maar het knapt op!!

Ik heb de afgelopen 3 jaar niets aan de compostbak gedaan, er wel wat opgegooid, maar geen tijd of puf gehad om die om te zetten of leeg te maken. En ondertussen braken er rotte planken af waardoor de compost langzaam over het pad rolde/spoelde. En na het opruimen en indelen van het rek is dat nu aan de beurt. Jan is druk bezig om de bak leeg te maken, elke schep gooit hij eerst op een rooster op een kruiwagen waardoor de grove stukken achterblijven. Normaal gesproken zouden we die weer terug in de compostbak gooien maar met een beetje pijn in mijn hart ben ik het met Jan eens dat het nu maar op de grote algemene composthoop moet worden gegooid; er is ook plek nodig om straks de bak af te breken en een nieuwe te bouwen. 

De compost die we over hebben gehouden is werkelijk prachtig! Jan zeeft het en brengt het naar de plaatsen die ik aangeef, en daar heb ik ondertussen plaats gemaakt en verdeel ik het gelijkmatig over de grond.

En ik heb (eindelijk) buiten de knofloken gepoot, en in de kas wat winteruien. En er ook nog wat plukslazaden gezaaid die tegen de houdbaarheidsdatum aan zaten (als de grondtemperatuur te laag is om nog te kiemen, is er nog kans dat de zaden blijven liggen en gaan kiemen als de temperatuur in het nieuwe jaar weer stijgt).    

Dit weekend staat de achtertuin op mijn werklijstje, ook daar staan heel veel potten en zwerft heel veel afval, ik moet er snoeien en wieden, knippen en opbinden, opruimen en weggooien, nog wat planten en bollen planten en tot slot de grond bedekken.

Als het regent heb ik binnen ook nog genoeg te doen: ik ben druk met het uitzoeken van tomatenrassen voor 2026. Net zoals in andere jaren heb ik weer heel weinig rode in mijn verlanglijstje, er is nog steeds zoveel te ontdekken in kleuren, vormen, formaten en smaken dat ook hier mijn wensenlijst groter is dan het aantal plekken in de kassen. Ik ga deze week bestellen, rekening houdend met een klein aantal rassen dat ik uit mijn eigen voorraad weer ga zaaien (Dancing Green Fingers (de groene snacktomaatjes die ik voortaan elk jaar zet) en Pomodoro Cuore Antico di Acqui Terme (een in alle opzichten geweldige tomaat, foto hieronder).   

Verder heb ik behoefte aan allemaal nieuwe rassen, en graag zo fleurig en kleurig mogelijk (uiteraard lekker, als eerste vereiste). In deze donkere dagen voor kerst kan ik me daardoor nu al verheugen op een kleinere maar propvolle moestuin 🥰

Tot slot van dit blog nog even de mededeling dat ik druk bezig ben met het verpakken van de zaden die ik dit jaar heb geoogst. Zoals ik al eerder schreef zijn het niet heel veel soorten maar wel nog best wat zakjes waar mensen hopelijk blij mee zijn. Ik heb nog een week nodig voor het verpakken en dan nog wel 2 weken voor alle beschrijvingen. En zo hoop ik dat de zadenlijst zo rond kerst of oud & nieuw op de website staat. Ik heb de pagina met uitleg alvast in orde gemaakt (Zadenlijst).

Tot slot nog een foto van Nicotiana Whisper mixed. Ik kocht de zaden ooit in Engeland bij Plants of Distinction. Daar staat Nicotiana x sanderae in de beschrijving. Maar daar lijkt ze toch niet echt op, ze lijkt meer op Nicotiana mutabilis (maar de bloei duurt langer en de kleur is ook wat feller, bladkleur is ook wat groener). Ik maakte deze foto gisteren, ze bloeit nu al sinds eind juni, onafgebroken, zelfs de kleine nachtvorst vorige week deerde haar niet. Hoe dan ook: mocht je er ergens zaden van tegenkomen; een absolute aanrader!! En anders kan ik er misschien volgend jaar zelf ook eens wat meer zaden van oogsten dan voor alleen eigen gebruik voor in een zadenlijst 2026. Wie weet!