Eureka (hoop ik)

Ik kreeg deze week een bericht van Karin over de galmijt die haar bramen (en ondertussen ook wijnbes) belaagt en aantast. Wij hebben daar in onze fruitstruiken gelukkig geen last van, maar ik weet heel goed hoe dat in 1 jaar kan veranderen (met bijvoorbeeld de pruimenmot in gedachten). Bij deze even een akelige foto van Karin:

Zonde van de oogst! Ik kan niet goed helpen want ik heb niet genoeg verstand van ziekten en plagen, en (gelukkig) geen ervaring met galmijt in bramen. Helaas hebben we zelf dit jaar heel veel last van een andere mijt; de spintmijt. Wist je trouwens dat er wel 45.000 soorten mijten bestaan (en er zelfs waarschijnlijk ook nog onontdekte soorten zijn)? Daaronder vallen ook de bekende schurftmijt, oormijt en huisstofmijt maar ook heel nuttige, zoals de roofmijt die juist ingezet wordt bij insectenplagen.

Terug naar de spintmijt: het begon in 2 aubergineplanten maar verspreidde zich vervolgens naar de komkommerplanten, kousenband, meloenpeer en uiteindelijk ook basilicum. Ik heb een aantal middeltjes geprobeerd zoals elke dag het blad nat gieten (omdat spint van warme droogte houdt), en ik heb zeewiermeel over de bladeren verstoven. En ik heb een aftreksel gemaakt van knoflook met groene zeep. Dat laatste hielp het best. Maar niet genoeg, ik had met elke week 2 keer vernevelen het probleem enigszins onder controle maar daar hield het dan ook mee op, het was niet weg, 1 keer vergeten of geen tijd en de aantasting groeide weer explosief.

En dus kwam ik op een gegeven moment op het idee om het ouderwetse middeltje waar ik luizen en spinselmot met succes mee heb kunnen bestrijden maar weer eens te proberen. En dat is 1 liter water mengen met 1 volle eetlepel biologische groene zeep + 2 eetlepels olie (zonnebloemolie, sojaolie, arachideolie of welke olie dan ook). Ik gebruik er lauwwarm water voor omdat olie en zeep daar wat beter in oplossen en mengen. Daarna laat ik het afkoelen, nog een keer schudden en dan is het klaar voor gebruik. Ik heb de aangetaste planten 2 keer met dit mengsel verneveld en het probleem was zo goed als opgelost! Helaas moest ik door de hittegolf even wachten maar nu die voorbij is kan ik nog één keer vernevelen en dan hoop ik dat het definitief weg is.

Onderin de plant zie je nog veel aangetaste bladeren maar bovenin de plant zie je nieuwe groei en zelfs bloemen

En dus is er, denk ik, iets met die olie. Want de knoflook is prima en de zeep is noodzakelijk (in goede biologische groene zeep zit trouwens ook al wat olie). Maar door die toevoeging van olie lijkt veel beter te werken dan zonder olie. En dus zocht ik op internet naar informatie. Het is natuurlijk geen vrolijk verhaal want biologisch betekent niet dat het ook diervriendelijk is. Om die reden bestrijd ik nooit 1 plant met wat problemen maar alleen als het echt een plaag wordt, zoals nu de spint in komkommer en aubergine. Een plant gaat echt niet dood van een paar luizen, ik probeer eerst wat lieveheersbeestjes het ‘vuile werk’ te laten opknappen, of wat aangetaste takken weg te knippen, pas als de oogst er ernstig onder lijdt ga ik nadenken of ik überhaupt in wil grijpen. De zeep tast celmembranen aan, de olie in de zeepoplossing plakt, en dat zorgt ervoor dat vleugeltjes niet meer werken, de minuscuul kleine beestjes niet meer kunnen bewegen en de combinatie van de twee zorgt voor verdrogen, stikken en/of verbranden.

Voor alle duidelijkheid: liever voorkomen dan genezen, ik gebruik het echt alleen als er geen andere oplossing is. En ik kijk eerst de planten goed na want het middel maakt geen onderscheid en treft alle insecten. Ik heb voor het vernevelen eerst een koolwitje, een citroenvlinder en 2 hommels uit de kas gejaagd voor ik ging vernevelen, en ook tijdens het vernevelen kijk ik voor elke ‘sproei’ even goed of ik geen spinnetje, lieveheersbeestje, etc. zie. En tot slot; pas op met zon; door de olie kan het blad op een zonnige dag makkelijk verbranden. Vernevel dus vooral ’s avonds of op een bewolkte dag. En het is een contactspray; dat betekent dat je het een paar keer moet herhalen want de kans dat je alle spintmijten doodt bij slechts één keer vernevelen is klein. En dan groeit de populatie uiteindelijk weer.

De komkommerplant die ernstig is aangetast door de spintmijt, het blad is lelijk en wit met witte spinnenwebben en vooral; geen bloemen en geen vruchten
En dit is de nieuwe groei sinds ik 2 keer heb verneveld met de water/zeep/olie-oplossing, de plant maakt nieuwe uitlopers en maakt zelfs weer nieuwe bloemen (zie foto bovenaan)

De galmijt schijnt ook gevoelig te zijn voor het mengsel van water, zeep en olie. Voorwaarde is dan wel dat je op tijd spuit want de vrouwtjes leggen tijdens de bloei al de eitjes die voor aantasting van de vruchten zorgen, als je eenmaal de aangetaste bramen ziet is het te laat. En het is natuurlijk belangrijk om aangetaste vruchten en dragende takken weg te snoeien want daarin overwinteren de vrouwtjes die volgend jaar weer eitjes leggen. Of het klopt weet ik niet. Ik kwam de informatie bij toeval op een Engelstalige website tegen, maar misschien is het het proberen waard. Kijk bijvoorbeeld even hier en hier voor meer informatie.

Ik zocht nog even verder en vond dat er ook galmijt in tomaten voorkomt. En daar zag ik foto’s van een bruine tomaat met een bobbelige huid, bijna zoals een sikkim-komkommer. En toen bedacht ik dat ik een vreemde peper in de kas had. Het ging zo goed met deze Turkish Flower Biber:

Gezonde planten met een gezond en vrolijk trosje rijpende pepers

Maar rond eind juli begon dit:

Wat een vreemde pepers, ik dacht eerst dat het een soort ‘kurkhuid’ was zoals je dat bij jalapeñopepers wel ziet (dan barst het velletje op meerdere plaatsen doordat de peper sneller groeit dan het vel op kan rekken), maar dat is het niet

Later werd het nog erger:

Eerst waren er gezonde pepers, toen die pepers met vreemde huid en uiteindelijk zijn er trosjes bloemen die amper of helemaal geen pepers meer opleveren

Ik denk daar nooit goed over na; als een plant niet gezond is dan moet ze eruit en zij het zo. Maar omdat ik per toeval de foto van de tomaat met galmijt zag bracht me dat op het idee dat dit misschien wel eens iets vergelijkbaars zou kunnen zijn, ik heb dit nog nooit bij een peperplant gezien. En omdat ik toch de aubergine- en komkommerplanten aan het vernevelen was leek het me een kleine moeite om de peperplant ook mee te nemen (waar trouwens heel weinig aan het blad te zien is, het probleem zit echt in de pepers en er zijn geen bloempjes meer). Hoe het afloopt durf ik niet te zeggen maar laat ik zeker later nog eens weten!

Om dan nog wel met een wat vrolijkere foto te eindigen; zo slechts als dat het met die ene peper gaat (want de andere peperplanten in de kas doen het vooralsnog prima), zo goed gaat het met de tomaten in de kas. We hebben al heel veel geoogst en ook morgen kan er wel weer een emmer tomaten mee naar huis. Op de foto zie je het ras Hoy (XXL-vleestomaat):

24 reacties op Eureka (hoop ik)

Lies 21 augustus 2020 om 22:44

Pech in de tuin is (ook) erg…!
Lie(f)s.

Simone 22 augustus 2020 om 11:47

Vorige keer schreef ik al eens over de pech in mijn tomatenkas, verdroogde bloemknoppen, gewoon stilstand in de groei na 1 tros . Maar nu werden de tomaten aangevallen door de stinkwants ! Eerst dacht ik nog wat een schattig kevertje maar ze halen voedsel uit de tomaat waardoor daar lichte en harde plekken in ontstaan.
In Amerika en Canada is het een bekend verschijnsel/plaag.
Ik ging direkt met een groene zeep, water, olie en knoflook mengsel aan het spuiten en zie ze nu niet meer. Ze gaan sowieso dood in water.
Zoveel plagen als in deze zomer heb ik nog nooit gehad in de kas wellicht kunnen we de schuld aan het weer geven ?

vr. groet Simone

Ruud & Diana 23 augustus 2020 om 08:27

Hallo Simone,
Hier hebben we dit jaar ook wel meer last van ziekten en plagen in de kas gehad, van 2 tomatenplanten die in het voorjaar als jonge plantjes al bezweken tot de spintmijt, ook verdroogde bloemknoppen (ongetwijfeld door de warmte), nu een slakkenplaag, tomatenplanten die minder goed groeiden, etc. Wat de oorzaak was durf ik niet te zeggen; warmte, droogte hebben vast meegedaan. Maar het wordt hier ook weer eens tijd dat we de grond goed spitten voor een betere structuur, misschien mest en compost onderwerken. En we hebben afgelopen winter veel groenten in de kas gehad, misschien wat uitgeput. En het kan ook met rassen te maken hebben want de Sprite doet het zoals altijd weer geweldig, maar de Korean Long dus helemaal niet.
De stinkwants ken ik niet (en wil ik niet ook), getsie, weer zo’n nieuw plaagdier om rekening mee te houden.
Ik hoop dat je alsnog een leuke en probleemloze oogst in de nazomer en herfst krijgt!
Diana

Elly Brier 24 augustus 2020 om 17:00

Hoi Ruud en Diana, Dit jaar ben ik voorzichtig begonnen met een mini moestuintje maar er waren zoveel slakken dat ik maar 1 pompoen kon redden. Die staat nu in een pot trots te wezen op haar enige pompoen. Volgend jaar wil ik wat serieuzer aan de slag. Ik dacht een slotgracht om de moestuin te maken van dakgootmateriaal. Ik heb ergens gelezen dat slakken wel van vocht houden maar niet van zwemmen. Wat vinden jullie van dit idee? Het proberen waard? Groetjes Elly

Ruud & Diana 25 augustus 2020 om 14:18

Hallo Elly,
Dat is zeker een optie. Bedenk wel dat je ‘de sloot’ ruim rond je tuin aanbrengt want als er bladeren van planten over de rand hangen kunnen de slakken die als ‘brug’ gebruiken. En slakken kunnen met zo’n slotgracht niet je tuin in, maar slakken die in je tuin zijn kunnen er dus ook niet uit en die zul je eerst nog even moeten vangen (voor ze eitjes leggen) voor je er profijt van hebt.
Veel succes ermee, ik hoop dat je hier later nog eens wilt laten weten hoe het je bevalt!
Diana

Elly 25 augustus 2020 om 16:47

Bedankt voor je reactie en advies. Ik laat zeker even weten wat het resultaat is.

Maaike 13 september 2020 om 17:41

Ja wij hebben ook heel veel wantsen. Er zaten er laatst 5 op 1 framboos. Ik wist niet dat je ze kon ‘bestrijden’ met groene zeep, water en knoflook. Ik denk niet dat de frambozen daar lekkerder van worden maar dan kan ik misschien in het najaar nog wat frambozen eten. Spuit je dat spul op de plant of op de wantsen of allebei?

Jan Willem Reinders 23 augustus 2020 om 09:41

Goedemorgen, dank voor de informatie die ik hier steeds weer tegenkom, ik heb ook bramen, en daar ben ik blij mee om de vruchten en de vele wilde bijen die er op af komen.
Sinds een paar weken zie ik dat bij een struik het blad eerst geel wordt en dan bruin, dacht aan de droogte, maar onder en de nieuwe ranken zijn groen/
Nu begrijp ik de oorzaak, de vruchten zijn niet meer te redden, ik ga die delen allemaal verwijderen en dan zien wat het volgend jaar wordt, groet uit het Boheemse Woud.

Marjan 24 augustus 2020 om 17:05

Ha Diana,
Over jouw Eureka…..( hopelijk): de oplossing met zeep en olie kan dus ook nog als er al spint/meeldauw is vastgesteld???

Ruud & Diana 25 augustus 2020 om 14:20

Hallo Marjan,
Ja, het helpt heel goed tegen spint, ook als die al behoorlijk veel schade heeft aangebracht.
Maar het helpt niet tegen meeldauw want meeldauw is geen plaagdier maar een schimmel.
groetjes,
Diana

Marjan 4 september 2020 om 22:24

Hallo Diana,
Je eureka tip is geweldig! De komkommerplanten staan er weer fris bij en leveren weer prachtige vruchten. Echt blij mee! Al het aangedane blad verwijderd en nu weer bloempjes en vers groen blad!

Ruud & Diana 5 september 2020 om 09:01

Hallo Marjan,
Leuk om te horen!
Ook hier gaat het zo, gisteren weer 3 komkommers kunnen plukken. De planten zien er ondertussen niet uit, veel oud en dood blad (en geen tijd om het weg te knippen) maar de nieuwe uitlopers zijn frisgroen en er worden nog steeds nieuwe bloemen/vruchten gemaakt.
groetjes,
Diana

Jan De Wachter 25 augustus 2020 om 14:44

Hi Diane,
Ik volg al een hele tijd je blog/website.
Twee weken geleden heb ik al mijn komkommerplanten weg gedaan, volledig vernield door spintmijt, dit ondanks het feit dat ik de serre ook heel vochtig heb gehouden (meerdere malen per dag verneveld).
Begin deze week heb ik ook mijn bramen weggedaan (galmijt).
Ik ga zeker je tip onthouden voor volgend jaar.
Ik kom uit Belgie – wat bedoel je juist met groene zeep? Is dit dreft?
Groetjes
Jan

Margriet. M 25 augustus 2020 om 16:06

Hallo Jan
Groene zeep is van oudsher de “driehoek groene zeep”, zat in een pot en moest je opkloppen in warm water, is natuurzuivere zeep. Tegenwoordig ook vloeibaar te verkrijgen van het merk “Driehoek”
Persoonlijk gebruik ik voor de tuin toch de ouderwetse potten driehoek zeep, voor mijn gevoel is de samenstelling ervan toch net iets anders.
Heel veel succes Groet Margriet

Ruud & Diana 25 augustus 2020 om 17:39

Hallo Jan (en Margriet dankjewel voor het antwoorden!),
Ik gebruik de biologische ‘savon noir’ van Marius Fabré zoals je die op de pagina van de Milieuvriendelijke bestrijdingsmiddelen ziet en ben daar erg tevreden over (ook voor het wassen van erg vuile handen, vlekken in kleding, etc.).
groetjes,
Diana

Jan De Wachter 26 augustus 2020 om 13:45

Hartelijk dank voor het vlugge antwoord.
Normaal gezien ga ik dit weekend op bezoek bij mijn dochter in Hilversum. Ik zal dan eens de winkels afschuimen op zoek naar deze ‘groene’ zeep.

Jan

Kevin 27 augustus 2020 om 12:19

Hallo Jan (en andere geïnteresseerden),

Bij ons hier in België is de zwarte zeep van Marius Fabre ook verkrijgbaar. Heb de mijne dit jaar gehaald bij Di (https://www.di.be/nl/p/schoonmaakmiddel-marius-fabre-vloeibare-zwarte-zeep-40021364.html#start=2). Je kan hem zelfs thuis laten leveren.

Zoals Diana zegt, 1 liter water + 1 eetlepel zeep + 1 eetlepel olie (zonnebloemolie in mijn geval). Warm water om de zeep en olie goed op te lossen, laten afkoelen en gebruiksklaar.

Tineke Janssen 26 augustus 2020 om 11:57

Hallo Diana,
Door de harde wind zijn bij ons bijna alle kweeperen van de boom gewaaid. Ze zijn nog vrij klein en groen.
Weet je of we hier nog iets mee kunnen?
Groet, Tineke

Ruud & Diana 27 augustus 2020 om 08:43

Hallo Tineke,
Wat jammer!! Ik heb helaas geen antwoord op je vraag, ik heb wel even voor je gegoogeld, op ‘unripe quince recipe’ en eigenlijk vind ik dan ook geen recepten, alleen maar de informatie dat onrijpe kweeperen niet alleen heel hard zijn maar ook weinig tot geen smaak hebben en dat het niet echt loont om er nog iets van te maken. Ik vind wel informatie over hoe je ze wellicht nog na kunt laten rijpen, maar daarvoor moeten ze natuurlijk wel al volgroeid zijn en dat lijkt me in augustus nog niet het geval. Mocht je het toch willen proberen leg ze dan naast elkaar op een niet te lichte plaats, bij kamertemperatuur. En het kan misschien ook nog helpen om er een paar rijpe appels, peren of bananen bij te leggen.
groetjes,
Diana

Margriet.M 26 augustus 2020 om 15:09

Hallo Diana en Ruud,
Vanmorgen viel bij ons het blad “De Tuinliefhebber “ op de mat.
Vanwege het slechte weer begon ik al snel te lezen, ik kwam een erg leuk stukje van jou en Laura tegen over de zaaikalender. Petje af hoor leuk stuk.
Verder ook hier heeft de wind vannacht redelijk veel schade aangebracht. Maar de regen kunnen we hier in het oosten goed gebruiken. Groetjes Margriet

Ruud & Diana 27 augustus 2020 om 08:49

Hallo Margriet,
Wat leuk om te horen!!
Journaliste Annemarie nam een paar weken geleden contact met Laura op om te vragen of ze haar over de zaaiagenda mocht interviewen voor een stukje in ‘De Tuinliefhebber’.
Ze is bij Laura geweest en heeft mij gebeld voor een interview, ik ga straks gelijk kijken hoe en wat erin staat!
groetjes,
Diana

Maaike 27 augustus 2020 om 13:54

Hallo Diana,ik zou U graag iets willen vragen als dat kan …ik was in mijn tuin pastinaak aan het uitdunnen die hebben nu een heel mooi groen blad het lijkt op selder nu wou ik U vragen of U soms weet of het blad van pastinaak eetbaar is ik zou er soep willen van maken. Alvast bedankt veel lieve groetjes Maaike.

Ruud & Diana 27 augustus 2020 om 16:22

Hallo Maaike,
Ik heb eigenlijk geen idee, heb zelf nooit de behofte gehad om het blad te eten. Ik heb even voor je gegoogeld (op ‘parsnip leaves edible’, ik kan je aanraden om dat zelf ook nog even te doen want er zijn blijkbaar meerdere meningen hierover. Wat ik vond is:

“While the roots of wild parsnip are technically edible, their greens are toxic upon contact with human skin and cause burning and rashes, especially when exposed to sunlight. … Even cultivated parsnips require gloves when handling the foliage, as handling the greens can cause allergic reactions”.

Ik heb nooit last van uitslag of iets dergelijks gehad na het oogsten van pastinaken maar er zijn mensen blijkbaar soms wel gevoelig voor. Of je dan ook de gok wilt wagen en het wilt gaan eten….. dan zou ik op z’n minst eerst een klein stukje proeven om na te gaan of het überhaupt lekker is en of je wel of geen klachten krijgt. Het blad lijkt op dat van selderij (omdat ze ook een schermbloemige is, maar dat wil niet zeggen dat de geur en smaak daar ook op lijkt, integendeel, ik ruik niets anders dan ‘groen’ aan pastinaakblad.
groetjes,
Diana

Maaike 28 augustus 2020 om 08:18

Hallo Diana,
Dank U wel voor het vlugge antwoord en het extra opzoek werk …. van uitslag heb ik ook geen last gehad, het blad is heel zacht en mals ik heb op een stukje gekauwd en de smaak was heel neutraal niet bitter of zo maar ja je weet maar nooit….ik zal het dan toch maar composteren en me niet laten verleiden om het te eten …maar het zag er zo aanlokkelijk uit.
Lieve groetjes Maaike


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Naar de reacties Do NOT follow this link or you will be banned from the site!