Courgettes en pompoenen in de mest

Onze tuinbouwvereniging krijgt elke winter paardenmest van een nabijgelegen manege. Daar zijn we erg blij mee. Wij dekken er kale stukken grond mee af, er zijn mensen die het onderspitten, sommige tuinburen gooien het in de compostbak, etc.. Deze paardenmest (met veel stro erin) bevat een klein beetje stikstof, fosfor en kali (NPK) en vooral veel sporenelementen/mineralen.

Het zal in geen enkel boek aangeraden worden maar wij planten onze courgettes en pompoenen al zeker 15 jaar in mei/juni in paardenmest. Voor wie geen mest heeft: dat is niet erg, het kan zeker ook zonder hoor, in dat geval zorg je voor een goede standplaats in zon of halfschaduw, een luchtige grond en voldoende vocht en voeding. We gebruiken trouwens geen verse paardenmest (want daar zit nog heel veel urine/ammoniak in). De mest wordt rond februari/maart bezorgd, en dan kruien we het naar de tuin:

Op de tuin maken we er vervolgens gelijk een heuveltje van, in een rij. De daaropvolgende weken gaat de mest in combinatie met het stro composteren. In maart/april kun je er nog niets in planten; het is te vroeg voor courgettes en pompoenen. En het composteren zorgt er ook voor dat de temperatuur in de hoop tot wel ruim 60 graden stijgt. Je kunt er dus ook niet anders in zaaien of planten maar het is wel handig om bijvoorbeeld bakken met zaaisels of zaailingen op de heuvel te zetten, die krijgen dan mooi een beetje van die warmte mee :-).

Als je de heuvel na die eerste temperatuurstijging zou omzetten zou je een 2e piek krijgen maar dat is nu niet wat wij willen. Ondertussen is de ergste scherpte van urine/ammoniak ook uit de mest (want die ammoniak is gebruikt voor de start van het composteren, plus een gedeelte is vervlogen en via regen uitgespoeld). De hoop ziet er ondertussen van buiten dan een beetje dor en verdroogd uit, maar van binnen is het net wat warmer, en heel vochtig zonder kletsnat te zijn.

Dan over het planten van de courgette- en pompoenplanten: dat doe je liever niet middenin de mest. Ik trek goede waterdichte handschoenen aan en maak op een meter afstand van elkaar (en voor pompoenen nog wat meer) gaten van ongeveer 30 centimeter breed en diep. Daar stort ik wat grond in, voor een goede start/groei van de zaailingen. Meestal gebruik ik potgrond maar als ik dat niet heb gebruik ik zelfgemaakte compost of gewoon wat grond uit de tuin. En daar planten we dan de zaailingen in.

Een rij ziet er dan zo uit:

Het ziet er bijna een beetje sneu uit. Maar in juli ziet het er vervolgens zo uit:

De voordelen op een rij:

  • de mest levert, zoals al eerder gezegd, wat voeding en vooral veel mineralen/sporenelementen
  • het houdt onkruid tegen
  • het houdt vocht vast en gaat verdamping tegen waardoor we zelfs in een droge zomer niet vaak water hoeven te geven
  • het is in de mestheuvel iets warmer dan de volle grond waardoor de planten wat sneller en beter groeien
  • het zorgt voor een rijk bodemleven; in de zomer zien we in en rond de heuvel heel veel wormen, spinnetjes, pissebedden, duizendpoten, etc. in (en dat is wat zichtbaar is, het moet er ook nog krioelen van minuscule organismen). Oh ja, ik geef eerlijk toe: slakken vinden het ook een fijne schuilplaats.
  • de pompoenen liggen in de herfst op de droge bovenlaag te groeien/rijpen
  • tegen de tijd dat de pompoenen worden geoogst is de berg voor 90% gecomposteerd en die compost kun je gebruiken om tuin en bakken mee op te hogen of potten meet te vullen.
De pompoenen rijpen op het stro maar je ziet links dat er al een deel is gecomposteerd

Zoals gezegd, wij telen pompoenen en courgettes al heel lang op deze manier. En wij niet alleen. Ik heb ook geen idee meer wie deze manier van telen op het tuinbouwcomplex ooit als eerste probeerde, ik geloof dat wij het van een tuinbuurman afkeken, maar hij zag het ook weer bij iemand anders, etc. En zo gaat het voort: al ruim 15 jaar zien flink wat mensen het op het complex bij anderen en doen het vervolgens ook op die manier. Omdat de planten goed groeien en de opbrengst in principe nooit tegenvalt (al hangt dat natuurlijk ook altijd af van het ras en het weer). Wij geven zelf geen voeding, de mest is genoeg. Maar daar moet ik dan wel bij zeggen dat onze vette klei van zichzelf al voedzaam is.

Kijk, wij zijn niet de enigen: buurman Stefan

En buurman Peter heeft zelfs een grote hoop met flink wat planten gemaakt (die er nog niet perse heel goed uitzien maar dat heeft in dit geval te maken met de kou, de enorme hoeveelheid regen en de windracht 7):

Dan nog even: onder moestuinders is de term ‘de 3 gezusters’ welbekend. Het staat voor de combinatieteelt van stokbonen, pompoenen en mais (waarbij de bonen in de maisplanten kunnen klimmen en de pompoen met het grote blad de grond bedekt en vochtig houdt, etc.). Het is hier niet mijn favoriete teeltwijze, simpelweg omdat ik hier bonen in de zon teel maar mais en pompoenen beide wel wat schaduw verdragen. En ik heb pompoenen ook wel eens laten klimmen (dit jaar laat ik ze weer eens kruipen). Ik houd dus meer van 2 gezusters dan van 3 🙂 . Gelukkig; mais heeft ook een voorliefde voor zo’n heuvel van paardenmest van enkele maanden oud (al mag die heuvel dan niet te hoog zijn want anders kunnen de planten makkelijker omwaaien in een zomerstorm):

Van links naar rechts pompoenplanten aan een klimrek, courgetteplanten en tot slot maisplanten in een dikke laag mest met veel stro

We hebben hetzelfde ook geprobeerd bij koolgewassen en ook die hebben er geen probleem mee, al hebben we daar niet zo zeer een heuvel van mest gemaakt maar de mest eerst buiten 2 maanden op een hoop laten liggen en vervolgens in een dikke laag rond en tussen alle koolplanten verdeeld.

Een waarschuwing: je kunt er best eens mee experimenteren, bijvoorbeeld rond wat oudere fruitbomen en -struiken, rabarber en zelfs aardappelen maar gebruik het nooit bij uien, wortelen, knoflook, bonen, asperges, etc.. Wat algemener en makkelijker te onthouden: niet geschikt voor peulgewassen en wortelgewassen.

Tot slot nog een kleine tip voor een lekker recept dat ik vorige week maakte: voorjaarssalade van groene asperges en doperwtjes. Met de laatste doperwtjes van vorig jaar uit de vriezer. Maar met groene asperges uit eigen tuin, van de klauwen die we vorig jaar in maart hebben geplant; wat een feest is het om die te oogsten! En de eerste doperwtjes laten nog een paar weken op zich wachten, maar de planten gaan nu wel bloeien. Als dan aan het eind van deze week ook nog warmer, droger en zonniger wordt gaan we eindelijk de lente vieren!

16 reacties op Courgettes en pompoenen in de mest

BN van Schaick 24 mei 2021 om 21:00

Dag Diana,
Op ons complex kunnen we wel aan mest van de kinderboerderij komen werkt dat net zoals op paardenmest. Nu heb ik mijn courgettes op twee jaar oude mest staan.
Groet Bart

Ruud & Diana 25 mei 2021 om 08:59

Hallo,
Ja hoor, als het maar mest is die is gemengd met flink wat stro (want die combinatie zorgt voor de compostering).
En je kunt er pas zaailingen in planten als het niet meer sterk naar ammoniak ruikt.
groetjes,
Diana

Karin 26 mei 2021 om 11:08

Hoi Diana,
Is de mest vers als die aangeleverd wordt? Want op de tweede foto waar je (of Ruud) de kruiwagen leegkiept lijkt het alsof het al wat oudere, rijpe mest is.

Ruud & Diana 27 mei 2021 om 09:23

Hallo Karin,
Het is verse mest maar het niet van de manege zelf maar van een paar jonge paarden die hij in een wei met een kleine stal in een dorpje verderop heeft staan. Hij heeft daar een grote kar buiten staan waar hij telkens de mest op gooit, tot de kar vol is en hij die komt bezorgen. Dat is ongeveer 1 keer per 7 tot 14 dagen (afhankelijk van het weer, of de paarden overdag buiten of 24 uur op stal staan). Maar dat betekent dat de mest al staat te composteren wanneer ze wordt gebracht:

Mestkar

De mest stinkt dan nog heel erg naar ammoniak, je ziet de warmte/rook/stoom er vanaf komen. Ze is dus zeker dan nog niet klaar om te gebruiken (maar de foto maakte ik dan ook in de winter), ze moet eerst nog moet rusten/uitwerken maar het proces is dus wel al op de kar begonnen.
groetjes,
Diana

Karin 27 mei 2021 om 12:10

Goed, dank je wel! De mest van de kinderboerderij die bij onze tuinvereniging wordt geleverd ziet er heel anders uit namelijk. Nu snap ik ook wel dat de geiten en de konijnen hele andere mest produceren maar dit ziet er tien keer beter uit dan wat er bij ons ligt .. ook na twee weken of twee maanden. Ik ga uitzoeken hoe ik aan paardenmest kan komen voor de komende winter want de opbrengst van mijn courgette- en pompoenplanten was afgelopen jaren minimaal terwijl ik mooie planten neerzet.

Noa 28 mei 2021 om 17:42

Hoi Diana,

Ik heb een probleem. Ik heb mijn aardbeienplant in de volle zon gezet en uur later hangt alles slap. Op de verpakking stond dat ze in de volle zon konden staan. Vanochtend had ik een beetje water gegeven en net een halve liter, omdat ze zo slap hangen. Wat kan ik nog doen om ze te redden

Ruud & Diana 28 mei 2021 om 21:57

Hallo Noa,
Ik zou de planten direct in de koele schaduw zetten en ze daar de komende week ook laten staan. Ze mogen niet uitdrogen maar laat ze ook niet in een onderbak met water staan, het teveel aan water moet wel weg kunnen. Misschien datje morgen wat verbrande blaadjes ziet maar ik hoop en denk dat de kans groot is dat de planten weer bijkomen (mede omdat je goed hebt gereageerd door ze gelijk water te geven). Over een week kun je de planten, mits ze zijn bijgekomen en er weer redelijk goed uitzien, naar een plekje in de halfschaduw verhuizen en als dat goed gaat mogen ze de week daarop dan de zon in.
Ik hoop dat je later nog eens wilt laten weten of je planten het met deze maatregelen hebben overleefd.
groetjes,
Diana

Noa 30 mei 2021 om 11:22

De aardbeien heb ik nu binnen staan. Ze hangen minder slap. Hoeveel ml water zou ik ze ongeveer moeten geven? In de pot heb ik 4 plantjes staan.

Gisteren heb ik mijn paprika plantjes in de avond verspeend alleen hangen ze nu al slap. Ik heb ze genoegwater gegeven en een beetje mest. Gat is goed diep gegraven net zo lang als de plat zelf. Misschien dieper zelfs.

Bedankt voor tips

Ruud & Diana 31 mei 2021 om 08:35

Hallo Noa,
Je mag de aardbeiplanten voldoende water geven maar ze mogen nooit in het water blijven staan. Dus geef ze water maar laat ze uitlekken en giet dat uitlekwater weg, en laat de grond vervolgens weer enigszins opdrogen. Dus geef liever 1 of 2 keer per week (afhankelijk van formaat, temperatuur, etc.) goed water dan elke dag een beetje. En uiteraard zet je de aardbeiplanten even niet in een zonnig raamkozijn maar op een lichte plaats waar geen of weinig zon komt.
Wat er mis gaat met je paprikaplantjes durf ik niet te zeggen. Als ook die slap hangen gaat er structureel iets mis, denk ik. Maar wat dat is durf ik niet te zeggen, dan heb ik meer informatie nodig over hoe je hebt gezaaid, waarin, op welke plaats, hoe groot ze nu zijn, hoe je hebt verspeend, etc. Als je hebt verspeend geef je in ieder geval geen mest (ik neem aan dat je daar voeding mee bedoelt), als je potgrond hebt gebruikt zit daar voor ongeveer 5 weken voldoen voeding in. Misschien het handig als je deze pagina leest, met tips over zaaien en verspenen: Algemene zaai-informatie. Wellicht lees je daar al iets waardoor je bedenkt wat er mis gaat.
Ik hoop dat zowel je aardbeiplanten als je paprikazaailingen snel weer gezond worden!
groetjes,
Diana

Noa 13 juni 2021 om 21:02

Update

Hoi Diana

De paprika plantjes hangen niet meer slap, maar ze groeien heel langzaam. Om de dag geef ik ze water zodat ze niet lui worden. Alleen met de aardbeienplant gaat het minder. Ze hangt een beetje slap en geeft ze weinig aardbeien. De gene die groeien rotten heel snel. Ik probeer ze nu ook om de dag water te geven ook al staat er elke dag.

Groetjes Noa

Ruud & Diana 13 juni 2021 om 22:16

Hallo Noa,
Als je plantjes niet lui wilt maken geef je ze juist minder water, zodat ze meer worteltjes maken om water te zoeken. Zoals ik in mijn vorige reactie schreef zou ik ze 1 tot 2 keer per week water geven en zeker niet om de dag. Ik durf niet te zeggen waarom je paprikaplanten langzaam groeien, dat kan te maken hebben met het formaat van de pot, het ras, de standplaats en natuurlijk ook welke voeding je geeft en wanneer. Ik weet niet hoe groot je aardbeiplanten zijn, bedenk dat ze in hun eerste jaar vooral groeien en een kleine opbrengst geven, in hun 2e jaar geven ze de beste opbrengst. Misschien kun je ook op de teeltpagina van paprika en van aardbei kijken, voor meer informatie. Ik weet het natuurlijk niet zeker maar het rotten van de aardbeien zou zeker ook door een teveel aan water kunnen komen. Op de teeltpagina van de aardbeien zie je dat ik vaak wat stro onder de aarbeiplant leg zodat de aardbeien wat droger liggen.
Ik hoop dat je hier verder mee kunt.
groetjes,
Diana

Robert 28 mei 2021 om 23:05

Beste Diana
Gelukkig heb ik zelf paardenmest. Mijn compost is bij mij een mengeling van paardenmest en allerlei groenafval uit de moestuin. Deze gebruik ik voor mijn tomaten, paprika’s, courgettes en pompoenen.
Met mijn pompoenen heb ik problemen. Van de 4 zaden zijn er slechts 2 gekiemd.
Vorige week heb ik de twee plantjes buiten gezet en … helaas heb ik vandaag eentje naar de duvel geholpen.
Is het nog tijd om te zaaien ?
Vriendelijke groet
Robert

Ruud & Diana 29 mei 2021 om 08:47

Hallo Robert,
Ja, wij gooien ook altijd een deel van de paardenmest op de composthoop, tussen lagen met groenafval, dode bladeren en takjes in.
Ja hoor, je kunt zeker nog wel pompoenen zaaien, ik heb zelf nog 2 hokkaido-pompoenen gezaaid. Ik zou het wel binnen 1 tot 2 weken doen, daarna wordt de kans wel klein dat ze nog op tijd is om vruchten te laten groeien en rijpen.
groetjes,
Diana

Robert 29 mei 2021 om 22:09

Goede avond Diana
Vandaag pompoenen opnieuw gezaaid. Benieuwd of het lukken gaat.
Nog iets over mijn compost met paardenmest.
Ik vul plastiek potten van 20 liter en vul die met mijn compost. Daarin plant ik mijn tomaten.
Dit geeft mij het voordeel dat ik in het voorjaar wat kan verhuizen met mijn potten als de spinazie, sla, … nog een deel van de koude kas opeisen. En mijn planten vinden dit heerlijk. (een tip die ik kreeg van een landgenoot van jou)
Groetjes
Robert

Stefaan Vervaele 29 mei 2021 om 11:01

ik gebruik gewoon compost ( ezelmest, groenafval en bladeren)
die worden in lagen gelegd in het voorjaar en die blijf er 2 jaar liggen rijpen
het 2 jaar zetten we er wel pompoenen op
altijd zeer goede resultaten gehad

Geert Bults 30 mei 2021 om 21:07

Ik gebruik brandnetel gier puur biologisch in de moestuin of te wel vegan.


Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Of abonneer jezelf op deze discussie zonder te reageren.

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Naar de reacties