Nieuwe inzichten in gemberteelt

Een moestuinder is nooit uitgeleerd, elk jaar leer je weer een andere methode, een nieuw inzicht, een bijzonder ras, soms zelfs een nieuw soort, ander materiaal, etc.. Na 30 jaar tuinieren ben ik tot de conclusie gekomen dat het leren in de moestuin oneindig doorgaat (alleen daarom al is het zo leuk).

Neem nou de teelt van gember. Een jaar of 12 geleden probeerde ik voor het eerst gember te telen. Het mislukte volledig (achteraf gezien doordat ik gewoon stukken wortel ondiep oppotte in een lange en brede pot en die in de kas zette). Jaren later probeerde ik het opnieuw, met iets meer succes (doordat ik de gemberwortels eerst bij kamertemperatuur uit liet lopen voor ik ze oppotte). Een jaar of 2 later, met weer nieuwe inzichten, lukte het eigenlijk best goed. Dit was de oogst in 2019:

De nieuwe verse gember groeit bovenop de uitgelopen en opgepotte gemberwortels. En zo leerde ik weer wat, ik zag niet alleen hoe ze groeide maar ik ervaarde het ook en zag de stekken en planten in de loop van het jaar veranderen en haar reactie op hitte, een hoge luchtvochtigheid, kou, voeding, etc. En dat is uiteindelijk altijd het meest leerzaam, ik begin haar een klein beetje te begrijpen. Maar nog niet genoeg natuurlijk, je kunt een plant niet in 1 jaar (misschien geluksjaar) leren kennen. Ik kreeg een paar weken geleden, na een foto van een heel voorzichtig uitlopende gemberwortel, een reactie van Bernice die me wees op youtube-filmpjes over de start van de gemberteelt met behulp van uienwater.

Hûh?

Ja, in water gepureerde uien die je vervolgens zeeft en dat water gebruikt bij het water geven van de stekken. En toen ik ‘youtubete’ op gember vond ik nog meer interessants, bijvoorbeeld over het afsnijden van stukjes gember met uitloper in plaats van het later planten van een hele gemberwortel. Het punt is dat die filmpjes niet uit Nederland komen, het zijn vaak Aziatische films, daar waar het klimaat veel beter geschikt is voor de teelt van gember.

Waarom ik dan gember in Nederland wil telen? Omdat ik het wil leren en wil begrijpen, omdat het spannend is, en weer eens iets anders, iets nieuws. Maar vooral omdat verse gember zo geweldig lekker is en niet te vergelijken met gember zoals we die kunnen kopen. De verse gember (wit met een vleugje roze, zoals op de oogstfoto) is heel vers, sappig en sterk.

Het leuke is dat dit jaar mijn tuinbuurvrouw/-vriendin Laura ook gember wil telen. Dus kunnen we vergelijken. Zij begon ongeveer 2 weken later dan ik (ik iets voor kerst, zij net in het nieuwe jaar). En ik appte haar een filmpje dat ik zag, waarbij je het verschil zag tussen stekken met water (links), stekken met stukjes ui (midden) en stekken met uienwater (rechts):

Ik denk dat de maker van het filmpje in Azië woont en dus bedacht ik dat als zij het over ‘cool’ heeft, ze dan vast een graad of 20 bedoelt, en als ze het over ‘warm’ heeft ongeveer 30 graden. In het filmpje kun je dus het verschil zien tussen de 3 methodes, en eigenlijk doen ze het allemaal wel goed, maar die met het uienwater doen het toch net wat beter (maken sneller worteltjes die dan ook sneller groeien).

Om terug te komen op de vergelijking met Laura: we begonnen verschillend: Laura legde stukken gember in vochtige handdoekjes in een gesloten bakje en zette dat op de vloerverwarming. Het gaat bij haar razendsnel (voor zover je bij het uitlopen van gember over ‘razendsnel’ kunt spreken). Binnen een maand zien haar gemberwortels er zo uit:

Helaas gaat het minder goed met de gember die ze met stukjes ui in eenzelfde bakje op de vloerverwarming zette: de stukjes ui zijn gaan schimmelen en uiteindelijk slaat dat over op de gember:

Dan mijn gemberwortels. Wij hebben geen vloerverwarming, en omdat de Aziatische mevrouw in het filmpje vertelt dat je de gember eerst op een koele en donkere plaats uit moeten laten lopen besloot ik om de stukken gember naast elkaar op een bordje in de broodtrommel in een keukenkast te leggen: donker, droog en bij ongeveer 18 graden (dat lijkt me redelijk koel voor iemand die in bijvoorbeeld Thailand of Vietnam woont). Nou, ik was er zeker al flink tevreden over (tot ik zag hoeveel sneller de gember van Laura ging). Mijn gember zag er afgelopen dinsdag zo uit:

Niet zover als de gember in natte handdoekjes op warmte van Laura maar eigenlijk ook wel prima.

Tot zover het eerste deel: wat ik er van heb geleerd is dat warmte goed is (ondertussen heb ik de propagator op 27 graden aangezet :-)). Maar ik denk ook dat het droog uitlopen misschien net iets beter gaat dan in vochtige doekjes uitlopen, want er is daardoor minder kans op schimmel. En het allerbelangrijkst is ‘donker’. Zowel bij Laura als bij mij blijkt dat heel belangrijk te zijn bij het eerste uitlopen (ik heb in een eerder jaar wel gember in een propagator met doorzichtig deksel uit laten lopen: vochtig, licht en lekker warm, en dat duurde beduidend langer, plus er waren wat gemberwortels met schimmelplekken). Volgend jaar ga ik gelijk voor droog, donker en warm.

Dan het tweede deel: Niet de hele wortelstok met uitlopers wordt gebruikt, alleen de uitlopers met een stukje van de wortel er nog aan. Laura en ik deden dat min of meer hetzelfde. Bij haar gaat het in een donker bakje met natte handdoekjes zonder uien en op de vloerverwarming ook weer heel snel. Sterker nog, zij kan al uit gaan planten:

Zover ben ik nog lang niet! Maar dat geeft niet, het is pas eind januari, er is nog tijd genoeg. Ik ga vanaf nu wel voor meer warmte. Maar Laura houdt het bij water en ik heb wel uienwater gemaakt:

Ik heb wat kleine uitjes genomen. Van eigen tuin, omdat ik weet dat die onbehandeld/biologisch zijn, en ik vind uien van eigen tuin altijd al veel sterker van geur en smaak (in de hoop dat dat een voordeel is). Ik heb de uitjes met water gepureerd, dat een half uurtje laten staan en het vervolgens gezeefd en uitgeknepen. Het ‘uienwater’ bewaar ik in een oud jampotje met deksel in de koelkast tot ik de handdoekjes weer vochtiger moet maken. En ik heb de uitlopers met een stukje van de wortel afgesneden:

Wel een beetje eng, niet de hele gemberwortels maar de uitlopers met een klein stukje gemberwortel eraan

En zo heb ik 3 stukjes gember met elk een uitloper in een bakje met uienwater natgemaakte doekjes gelegd (1 doekje op de bodem en 1 doekje op de gemberuitlopers). Het bakje heb ik afgesloten en het staat sinds donderdagochtend in de propagator op 27 graden. Als ik het bakje even openmaakte om te kijken kwam de penetrante geur van sterke uien me al tegemoet. Aan de kwaliteit van de uien zal het dus niet liggen :-). Ik heb zojuist gekeken (vrijdagmiddag, dus ongeveer 30 uur nadat ik de droog uitgelopen gemberuitlopers in met uienwaterhanddoekjes in een afgesloten bakje op 27 graden had gelegd):

Nou ja, dat noem ik wel razendsnel! De eerste worteltjes worden dus binnen 30 uur al gevormd. Het donkere afgesloten bakje ga ik over een paar dagen of een week (afhankelijk van de verdere groeisnelheid) vervangen door een iets doorzichtig bakje want als er genoeg worteltjes zijn mogen de uitlopers het licht zien en langzaam groen worden. En dan hoop ik vrij snel daarna de stekjes op te kunnen gaan potten.

De droge gemberwortels liggen nu in een afgesloten/donker bakje op het modem, dat is ook lekker warm en droog, ik hoop en denk dat er nog nieuwe uitlopers komen om stekken vanaf te snijden. De gemberwortels zelf zijn nog hard en kan ik in principe na het afsnijden van stekken gewoon in de keuken gebruiken.

Hoe het verder loopt zullen we zien, en vergelijken. Ik ga er de komende weken en maanden zeker af en toe foto’s van maken, en bij Laura kijken hoe het met haar gember gaat. En ik moet dus wel ook binnenkort de teeltpagina van gember bij gaan werken met deze nieuwe inzichten :-).

En ik dacht nog iets: stel……, stel dat uienwater helpt bij het vormen en groeien van gezonde uitlopers en wortels bij gember, zou het dan hetzelfde kunnen doen voor bijvoorbeeld zoete aardappelen, salviastekken, citroengras, aardbeistekken, dahliastekken, en zo kan ik er nog wel een dozijn noemen? Wie weet, maar eerst dit experiment maar even afwachten!

Tot slot nog één foto. Ik heb al mijn zaden voor dit jaar in huis, ik bestelde ze in Nederland, Duitsland, België, Italië en Oekraïne. Die laatste bestelling (van vooral tomaten) liet 3,5 week op zich wachten dus dat was best nog even spannend (mede doordat contact door een taalbarrière heel lastig was). Maar woensdag kwam de envelop eindelijk aan. Vooralsnog ben ik heel tevreden over de verzorging, nu nog even de naam en de informatie over de rassen even vertalen :-).

Ik heb me tot nu toe nog steeds weten te beheersen maar volgende week is het februari, dit weekend ga ik paprika’s, pepers en aubergines zaaien!

Abonneer
Laat het weten als er
guest
50 Reacties
Oudste
Nieuwste Meest gestemd
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
Lies

Spannend, Diana! Wat een prachtig log! Hopelijk lezen we een mooi vervolg.
Lie(f)s.

Job Nijssen

Misschien is z.g.n. wilgenwater ook een optie, dat is voor alle soorten stekken te gebruiken.

Pien

Volgens internet zit in wilgen èn uien heel veel auxine, een stofje dat de vorming van wortels bevordert. Maakt niet uit welke wilg, blaadjes er af (de goede stoffen zitten in de bast) en in kleine stukjes knippen, liefst eenjarig hout. Bij stekken in water (citroengras bijv.) kan je gewoon een takje er bij zetten. (Dat schreef Carla ook al bij de zwarte bessen). Als je uienwater maakt zou rode ui het beste zijn en vooral in de buitenste schil (die ik notabene vaak weggooi!) zit het hoogste gehalte auxine. Wat leuk om dit uit te proberen! En straks ga ik in de regentonnen standaard wilgentakjes gooien. Kan alleen maar goede dingen brengen!

Tessa

Ik kan bevestigen dat wilgenwater uitstekend ‘stekpoeder’ is. Niet alleen vanwege de auxine. Berkenbast is rijk aan handige stofjes die bv ook schimmel en bacterieremmend werken zoals salicine. Ook verdraaid handig is bij het stekken/planten. Het is echt het overwegen waard om een wilgenstek in een hoekje van de (moestuin) te zetten (dat kan nu nog goed). Gewoon een duimendikke tak in vochtige grond prikken, klaar. Als ie polsdik is, na een jaar of 2, knotten op handige hoogte. En dan iedere 3 jaar oogsten (knotten).
Als je een variant kiest die ook goed vlecht (flexibel hout) kan je ook allerlei handige dingen knutselen van het knothout. Mijn levende wilgenboogjes, die de siertuin van de moestuin scheiden, oogsten vaak complimenten. Maar ik gebruik ook twijgjes om dingen op te binden. Stokken voor bonen. Hakselhout op de paden/in de composthoop. Ik ben best wel fan van de wilg 🙂

Marina Terwijn

Vertaling:
Tomato “Duhov’s blue pear”
Variety created by Ukrainian R.N. Duhov. Bush is 180cm (2-3 branches). Tomatoes are pear shaped, 150g. Red-brown colored with a blue hint. Very tasty and beautiful

maaike.van-wijk

Wat leuk weer om te lezen. Allemaal bedankt.

Hetty

Wat ben je lekker bezig met al die experimenten. Maar het geeft inzicht in nieuwe manieren van stekken. Ik hoop dat je de naam van de tomaten weet, want de letters op die sticker….

Joren

Heerlijk, eindelijk mag het weer! Geniet van het zaaien.

Denk je dat je Laos ook op dezelfde manier zou kunnen kweken?

Anneleen Verhaegen

Diana, dank zij jou leergierigheid, leer ik ook zo veel!
Wat zou er nou in uienwater zitten dat het kiemen/uitlopen bevordert?

Petra

Hoi Diana,
Met heel veel interesse dit Blog gelezen en het filmpje bekeken.
Jij en Laura zijn ruim n maand geleden al begonnen, maar kan dit nu ook nog ?
Petra

Petra

Hoi Diana,
Er is idd iets mis met de meldingen. Ik krijg bij Blogberichten als laatste Blog ‘eindelijk opruimen’. Pas wanneer ik via Home naar Blog en Archieven ga (of via de mail) krijg ik het laatste Blog van gisteren.
Daar staan inmiddels 4 reacties, maar wanneer ik hier op klik zie ik er geen !
Dit is mijn 2de reactie, maar of die door zijn gekomen ?
Groeten,
Petra

Carine p

Dag Petra, Diana,
Ik vrees dat ik jullie ga teleurstellen, opnieuw heb ik problemen met de reacties. Klik ik op jouw bovenvermelde link naar de reacties die jij en ik schreef ‘calamondin reacties’, kan ik dit niet terugvinden.
Ik heb zoals geschreven de geschiedenis en cookies leeggemaakt, en het probleem was opgelost. Nu 2 dagen later opnieuw hetzelfde. Start ik de home page van uw site, heb ik de laatste blog ‘nieuwe inzichten…), klik ik op menu-blog, zie ik deze blog niet meer en de vorige reacties dateren van 27 januari.
Enfin, ik ga er niet meer op terugkomen, wilde dit gewoon meegeven.
Groetjes
Carine

Pien

Ik sluit mij bij Carine aan. Precies hetzelfde. Dat duidelijke verhaal van Augus heb ik vanochtend gelezen maar kan ik nu niet meer terugvinden….
Overigens was die “error” inderdaad snel door hem opgelost. Dat probleem (schots,scheef, andere letters) heb ik niet meer gezien.

Ria Snijders

Hallo Diana,
Hier wil ik dan toch ook maar even reageren op de “problemen”, die ook ik al een poosje ondervind.
Ik heb al jaren jouw blog op mijn startpagina staan en klik er heel vaak op. Nooit eerder problemen ondervonden, maar de laatste weken moet ik bij alles wat ik op de site aanklik, eerst “verversen”. Soms krijg ik dan gelijk de gezochte pagina, vaak niet. Zoals bijvoorbeeld nu, vanmiddag, pas voor het eerst de reacties op je laatste blog kunnen lezen, voordien nergens zichtbaar.
Veel succes met het oplossen van de problemen!

Hierbij wil je gelijk nog weer eens bedanken voor al je inzet om je lezers zoveel bij te brengen over moestuinieren. Ik heb er heel veel aan!

Groetjes,
Ria

Augus

Hallo allen,

Bedankt dat jullie allemaal melding blijven maken als er iets niet werkt zoals zou moeten. Hierdoor kan ik ook problemen vinden/oplossen welke ik zelf niet ervaar. Dus schroom zeker niet deze te benoemen, Diana geeft deze netjes door en ik ga er mee aan de slag.

Dan nog even een aanvulling op de eerdere berichten, ik ben druk bezig om diverse aanpassingen door te voeren welke broodnodig zijn. Denk daarbij aan de cookie melding (om aan de AVG te voldoen), laadtijden van de website, advertentie mogelijkheden, enz.

Door deze aanpassingen kan het inderdaad voorkomen dat er wat problemen ontstaan en wat jullie ervaarden was er hier één van. Als het goed is zou dit issue nu verholpen moeten zijn, mocht dat niet zo zijn dan hoor ik dat uiteraard graag.

Groet,
Augus

Petra

Hoi Diana en Augus,
Volgens mij is het probleem nu idd opgelost. Althans, hier werkt het weer als vanouds.
Bedankt en groeten,
Petra

Carine p

Dag Augus en Diana,
alles is opnieuw 100%. Dank u
groetjes
carine

Carla Teer

Ja , wilgenwater moet ook wel helpen, ik zet altijd wilgentakjes bij mijn stekken in het water, werkt prachtig bij bv zwartebessen stekken.

Jo

Geweldig wetenschappelijke onderzoek of praktische vastgesteld gemberwortel verhaal.
De praktijk is meestal de beste leermeester.
Veel succes en bedankt, was en is prachtig

Stefan

Dag Diana,

Ik heb gisteren net 8 citroengras stengels in water gezet om te wortelen. Ik ga meteen uienwater maken en dit bij 4 stengels gebruiken. En zal dit posten in deze blog.

Groetjes

Stefan

Pien

Leuk Stefan! Ik ga het nog iets simpeler doen: in de winter koop ik vaak bosuitjes in de supermarkt. Ik gebruik de stengels maar zet de afgeknipte twee cm (met de worteltjes) eerst in water en plant ze dan daarna in de tuin om in de zomer van te eten. Ik heb nu citroenstengels in water staan om te stekken, de helft in alleen water, de andere helft in water met daarin stukjes bosui. Ben benieuwd naar het verschil maar ook of er verschil is tussen jouw uienwater en mijn afgeknipte bosuiworteltjes.

Stefan

Dag 4 ondertussen en nog niets te bespeuren van wortelvorming. Het citroengras vanuit de supermarkt was wel vrij bleek en is ondertussen mooi vergroend en de afgknipte stelen beginnen wat uit te lopen. Leven zit er voorlopig wel in.

Pien

Het verschil tussen de stek met afgeknipte bosuitjes en de stekken die in gewoon water staan is spectaculair! Met heeft veel langere en ook prachtig witte wortels, zonder heeft ook wortels maar die zijn wat bruinig! En ik had notabene de lelijkste van de drie in het glaasje met de bosuitjes gezet! Wat is dit leuk! Ik vermoed dat wij ook de bewortelde onderkantjes van prei kunnen gebruiken, allemaal uienfamilie!

Edit Diana: bijbehorende foto’s ontvangen:

Pien citroengras 1

Pien citroengras 2

En vlak voor het oppotten:

Pien citroengras 3

Con

Hallo Diana en alle moestuiners,
Zou het zinvol zijn de gember plant in een zogenaamde aardappelpot, PotatoPot, te planten. Zo kan je dan zonder de plant te beschadigen steeds weer een stukje wortel oogsten.
Als je in herfst de gember oogst, hoe bewaar je die dan? Heb zelf gemerkt aan mijn helaas magere oogst, dat ze zeer snel verdrogen.
groetjes

https://www.amazon.de/PotatoPot%C2%AE-Kartoffel-Pflanztopf-Pflanzkartoffeln-Balkon-Terrasse/dp/B00IOQH244/ref=asc_df_B00IOQH244/?tag=googshopde-21&linkCode=df0&hvadid=309800631307&hvpos=&hvnetw=g&hvrand=10811733761495662279&hvpone=&hvptwo=&hvqmt=&hvdev=c&hvdvcmdl=&hvlocint=&hvlocphy=1000701&hvtargid=pla-724081715194&psc=1&th=1&psc=1&tag=&ref=&adgrpid=68555477024&hvpone=&hvptwo=&hvadid=309800631307&hvpos=&hvnetw=g&hvrand=10811733761495662279&hvqmt=&hvdev=c&hvdvcmdl=&hvlocint=&hvlocphy=1000701&hvtargid=pla-724081715194

Con

Hallo Diana,
Van mijn kleine oogst vorig jaar heb ik wat ingevroren, wat helaas niet aan te bevelen is. Een enorm verlies van de smaak van de verse gember. Volgens internet is de beste methode de gember te drogen dan blijft die goed verpakt 2 jaar goed, maar bij het drogen gaat natuurlijk de smaak van jonge gember ook achteruit.
Eigenlijk had ik me voorgenomen niet meer aan gember te beginnen omdat de plant toch wel eisen aan warmte, maar geen zon, en veel water nodig heeft.
Afgelopen week heb ik me weer verdiept in de aanbouw, en kwam de tip tegen dat gember in een diepe pot meer resultaat geeft, omdat ze lange wortels maken. Misschien ligt bij mij daar de fout en ga ik het nog een keer proberen.
Ik heb een gekochte wortel ik stukjes in de aarde ingegraven, niet te diep, op een warme plek, dat heb ik vorige jaren ook gedaan en dat lukt prima.
Heb overigens nog een leuk ras voor bloemkool ontdekt “blumenkohl multi-head f1“
dat is een soort struikbloemkool, die kleine kooltjes maakt, die je de hele zomer door kan oogsten. Ga ik dit jaar ook proberen. Gisteren heb ik jou peperzaadjes gezaaid en die staan nu op een warme plek. Vandaag gezien dat vele struiken in de tuin beginnen uit te lopen, een teken dat de winter aan zijn einde komt, hopen we, nu nog de sneeuw weg dan kan het voorjaar komen.
Groetjes
https://www.amazon.de/Blumenkohl-Multi-Head-von-D%C3%BCrr-Samen-2018/dp/B01ACWG70W

Pien

Ik droog plakjes in de voedseldroger en gebruik die in thee of bijvoorbeeld bij vlees of in kruidenolie. Dat gaat perfect!

Rina Tamminga

Hoi Diana,
Graag zou ik van je willen weten welk type propagator jij hebt.
Bevalt die je goed?

Groet, Rina

Rina Tamminga

Dankjewel voor je reactie!

Maaike

Interessant. Heb die van mij (van vorig jaar) maar weer in het cvhok gezet.

Ken je deze al:
https://youtu.be/hLWX4TsVUmo
?

Gemmie Bouwman

Hallo Diana, ik geniet elke keer van je schrijven ben nog niet
zolang bezig met de groente tuin maar vind t heel erg leuk.
Nu is t zo..dat als ik voor de tweede keer naar je blog kijk bijv. over de gemberteelt (erg interessant) dan krijg ik de tekst wel maar geen foto.s erg jammer.Hoe kan ik of jullie dat verhelpen?
Bij voorbaat hartelijk dank,
Gemmie

Augus

Hoi Gemmie,

Kun je aangeven of dit nog steeds het geval is? Na wat aanpassingen gedaan te hebben zitten we nu weer in”stabielere wateren” en zouden dit soort problemen niet meer voor moeten komen.

Groet,
Augus

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Naar de reacties
50
0
Reacties / reagerenx
()
x