Herfstzon

Nog even genieten, het wordt een heerlijk weekend, belooft de KNMI ons. En ook vandaag zaten we na gedane arbeid weer te genieten in het zonnetje in de tuin.

de-nieuwe-tuin-in-de-herfst

Nog steeds behoorlijk groen maar als je goed kijkt wordt het wel duidelijk dat de zomer voorbij is, er is veel geoogst, veel uitgebloeid en de kleuren veranderen langzaam in geelgroen of geel of olijfkleurig, het frisse is er wel vanaf, sommige planten verliezen hun blad al.

Toch blijft er nog genoeg over om van te genieten. Zowel buiten als in de kassen begint het grote opruimen; tomatenplanten eruit, peperplanten mogen nog even blijven, komkommer dik in de meeldauw en gaat eruit, stokken verzamelen, labels wassen en opbergen, de maïsplanten eruit, we oogsten de laatste boontjes, de composthoop groeit, stukje voor stukje en veldje voor veldje opruimen. Maar tegelijkertijd bloeit de Tulbaghia nog volop, de hommels blijven nog af en aan vliegen bij de afrikaantjes. De Cosmos-planten zijn omgevallen maar bloeien vrolijk door:

cosmos-bipinnatus

We oogsten nog wat laatste tomaten:

tomaat-the-amateur-22-09-16

Tomaat The Amateur.

En we vriezen nog maar wat pepers in:

chilipepers

Van links naar rechts en van boven naar beneden: Jamaican Hot Chocolate, Habanero Peach, Numex Suave Orange en de Habanero Black. We vriezen ze nu maar even in, wellicht later tijd om er sambal van te maken, maar nu niet.

Op de website van Pokon heb ik trouwens eergisteren een stukje geschreven over de teelt in potten en daar laat ik zien hoe veel beter pepers hier in de kas in een pot groeien ten opzichte van de teelt in de volle grond in de kas: Potten

Dan nog even wat mededelingen; er zijn blijkbaar wat mensen bezorgd dat ik ga stoppen met de website, maar dat is zeker niet het geval, ik ga na volgend jaar stoppen met de zadenlijst, maar zeker niet met de website.

En ik heb al meerdere mailtjes gekregen van mensen die de zadenlijst hebben bekeken en dan een wachtwoord tegen komen. Dat klopt, want ik ben ook nog helemaal niet klaar met de zadenlijst 🙂 . Ik ben er nu volop mee bezig,  oogsten maar ook beschrijvingen maken. Ergens in november hoop ik klaar te zijn, dan zal ik dat hier melden en ga ik het wachtwoord eruit halen en de zadenlijst open zetten.

Ik heb trouwens nog iets leuks bedacht, of ik denk in ieder geval dat het leuk zou kunnen zijn. Is het misschien leuk om een klein wedstrijdje te houden met als 1e, 2e en 3e prijs een aantal zakjes zaden uit mijn zadenlijst? En daarbij dus ook eerste keus, nog voor de zadenlijst op de website staat.

Ik zou het leuk vinden als mensen laten weten of daar interesse voor is (of misschien juist helemaal niet). En zo ja, dan misschien ook een idee voor welk soort wedstrijdje dan. Ik dacht er zelf aan dat ik bijvoorbeeld een aantal foto’s zou kunnen plaatsen van verschillende soorten zaden, en dat mensen dan kunnen raden van welke planten die zaden zijn. De mensen die de meeste soorten goed hebben winnen dan een 1e, 2e en 3e prijs. Maar ik zou ook zoiets ook kunnen doen met bijvoorbeeld tomaten, of met pepers en paprika’s. Of gewoon zo’n ouderwetse berg zaden op een hoop en dan raden hoeveel het er zijn.

Ik hoor het graag!! Dan ga ik wel of niet verzinnen hoe ik dat eens aan moet pakken.

Tot slot nog even een vrolijke foto van vandaag (al is het maar voor de heerlijke blauwe lucht op 23 september, de herfst al begonnen):

tagetes-minuta

Enig idee wat het is, de hoge plant achter de Amaranthus Dreadlocks? Ze groeit al boven de kas uit, ik denk ondertussen ruim 2,5 meter hoog. Het is een afrikaantje 🙂

Tagetes minuta, een heel grote plant die helaas heel laat gaat bloeien, volgende maand pas, met heel kleine gele bloempjes in rechtopstaande trosjes. Maar de planten zonder bloempjes zijn ook heel mooi, en ze geuren enorm sterk (naar sinaasappelschillen, in mijn beleving). Ze heeft ook nog een extra leuke eigenschap, ze werkt sterk tegen aaltjes. We hebben haar al eens eerder geteeld en de plantdelen toen in de kas in de winter ondergespit. Geen idee of het heeft geholpen, maar het voelde wel goed 🙂 . Ik hoop dat ze nog op tijd gaat bloeien, en ik nog zaden kan oogsten, want ik zou er volgend jaar wel een hele rij van willen planten, vind het donkergroene, en sterk geurende blad heel mooi, zeker in combinatie met gele of roze bloeiende planten ervoor.

En dan gaan we nu, terwijl we stukje voor stukje opruimen, ook nadenken over volgend jaar, wat we willen gaan zetten. Ik schreef de vorige keer dat ik komend jaar mijn meest favoriete soorten nog een keer zou zaaien, maar dat zijn er best veel, dat worden nog lastige keuzes. Ik kreeg ook al een mailtje van een Engelse zaadhandel die 10% korting geven op een vroege bestelling. Ik heb het niet gedaan, maar dat viel niet mee. Het begint nu al te kriebelen, en de herfst begint pas net, wat een geduld moeten wij moestuinders toch elk jaar weer opbrengen.

 

Verval

Ondanks het mooie weer is het duidelijk dat de herfst eraan komt; het blad niet meer zo fris groen als 2 maanden geleden, een aantal planten uitgebloeid, er komen lege plekken in de groentetuin, en misschien nog wel het belangrijkst voor mij; er worden zaden geoogst. Want ook dit jaar maak ik weer een zadenlijst, met alles wat ik uit eigen tuin en kas kan oogsten.

aubergine-rijp-voor-zaden

Aubergines voor de oogst van zaden: ze hangen letterlijk een paar maanden aan de planten te rijpen, tot ze van donkerpaars naar geel-met-grijs kleuren, dan pas zijn de zaden rijp genoeg om volgend jaar weer te kiemen. Na voorzichtig doorsnijden moeten ze uit worden geknepen in water, waarbij de zaden los komen en de goede zaden zinken. Dan even spoelen en zeven tot er alleen schone zaden over zijn, die een paar dagen drogen, en dan ga ik haar zelf volgend jaar ook weer zaaien, want de Early Black Egg was wel een erg leuke, lekkere, vroege en mooie aubergine met prima opbrengst.

aubergine-early-black-egg

Ik kan gelijk melden dat dit mijn eennalaatste zadenlijst wordt, na volgend jaar ga ik met zaadjespensioen (want ik ben geen 20 meer, Ruud ook niet, het kost altijd maanden werk, de tuin zelf kost eigenlijk meer tijd dan er uren in een etmaal zitten, en we gaan eind volgend jaar een stukje tuin weg doen). En ja, misschien werken we ook niet zo hard meer in de tuin, nemen we wat vaker pauze, zitten we wat langer te kletsen dan nodig, zoals een goede hobby betaamt.

En voor alle duidelijkheid; nee, we gaan niet stoppen met tuinieren, want we houden dan altijd nog zo’n 300 tot 350 vierkante meter tuin over. En nee hoor, ik ga ook niet stoppen met de website.

En volgend jaar een laatste zadenlijst betekent tegelijkertijd dat ik dan volgend jaar al mijn meest favoriete tomaten, paprika’s, eenjarigen, etc. van de afgelopen jaren ga zaaien (en ook nog wel een paar nieuwe soorten hoor).

zaden-dahlia

Zaden van een Dahlia, verstopt als mini-schoenlepeltjes tussen de dorre blaadjes.

Maar nu dus druk met de zadenlijst van dit jaar. Ruud ruimt op in de tuin, ik oogst zaden, Ruud kookt, ik schoon zaden, Ruud wast af, ik verpak zaden, Ruud ruimt de was op, ik maak ondertussen achter de computer beschrijvingen. Dat idee. Mocht ik dus eens een korter tuindagboek schrijven, of er eentje overslaan, dan is dat voor een goed doel; de zadenlijst van 2016, ik hoop dat ze zo rond begin tot half november klaar is, maar dat meld ik hier natuurlijk.

Tussen het oogsten van zaden, het opruimen van de tuin, etc. door, oogsten we ook nog genoeg groenten.

We plukken nog een paar tomaten:

laatste-tomaten

Bovenin de planten, ik kan er met gestrekte armen nog net bij. En je kunt zien dat het blad al slecht wordt, komende week gaan we beginnen met het opruimen van de kassen. Tomatenplanten eruit, komkommerplanten, meloenplanten, alleen de paprika’s en pepers mogen nog blijven staan, want die kunnen de komende 2 maanden nog veel oogst geven.

peper-aji-ahuachapau-plant

Peper Aji Ahuachapáu, een Capsicum baccatum met vrij grote oranje pepers die behoorlijk pittig zijn en heel fris, bijna citrusachtig van smaak. Voor Daniëlle die de CAP 220 teelt dit jaar; lijkt ze hetzelfde of toch net anders?

En we vonden het deze week nog echt te warm voor 4 grote pannen met liters kokende rode wijn met suiker, kaneel, sinaasappelschillen en gember maar het wordt echt tijd om de stoofpeertjes te oogsten, we kunnen niet heel lang meer wachten:

stoofperen

Ze zijn lekker groot dit jaar, en door de zon niet goed op de foto te zien maar ze zijn al warm van kleur, bijna een blosje, en er zijn al een paar peertjes gevallen.

Dus nog steeds genoeg te doen, genoeg te oogsten, genoeg op te ruimen. En genoeg water te geven, van de pepers en paprika’s in de kassen tot alle potten waar nog planten in groeien en/of bloeien. Zoals deze, voor de laatste foto:

rudbeckia-hirta-sahara-2

De Rudbeckia hirta Sahara. Erg mooi. Maar ook al een beetje in een kleurstelling zoals die bij dit jaargetijde hoort. Voor je het weet gaat het blad van de bomen vallen, gaan de paarden op stal en komt er mest, gaat het regenen en kunnen we niet naar de tuin, moeten de kuipplanten naar boven, eten we niet meer van de tuin maar uit de vriezer……ssssst…….. nog heel even niet aan denken.

Op de website van Pokon heb ik trouwens nog een stukje geschreven over pepers, met foto’s van soorten en rassen die ik dit jaar teel: Pokonstukje over Pepers

 

Nog even genieten

kroten-geoogst

Één warme week, voor we de herfst in duiken. Het is te warm voor de tuin, met de bijna 30 graden die voorspeld wordt. En dus maandag maar zoveel mogelijk gedaan/geoogst/water gegeven/etc.. Nog wat tomaten geplukt, en veel paprika’s, en pepers, wat aubergines, krootjes (foto), ananaskers, een paar appeltjes, wat laatste uien, een emmer vol met sperziebonen, de laatste maïs, etc.. En dus met volle tassen en emmers naar huis. We hebben deze warme dagen thuis wat te doen 🙂

Veel paprika’s en pepers geoogst:

peper-en-paprika-overzicht

In allerlei vormen en kleuren en maten. Misschien niet heel goed te zien op de foto, het lijkt zo niet zoveel, maar ik kan vertellen dat het bij meer dan 2 emmers vol was. De paprika’s zijn in blokjes gesneden en zitten ondertussen in de vriezer (hoewel de paprikajam ook niet te versmaden is, maar daar heb ik al wat potjes van gemaakt). De pepers zijn vandaag aan de beurt, en ik moet nog even verzinnen wat ik ermee ga doen; drogen, of toch sambal maken, of invriezen en er later iets mee doen.

Ik heb op de website van Pokon ook nog een blog geschreven, over pepers (en paprika’s), met wat foto’s van de oogst: zodra het stukje is geplaatst meld ik hier nog even de link.

De boontjes zijn ingevroren (vinden we als sperzieboon niet lekker maar met zoveel oogst snijden we ze in wat kleinere stukjes, vriezen ze zo in en maken we er in de winter sajoer boontjes van, of ze gaan in een curry, en dat gaat altijd prima). De uien hangen ondertussen onder het afdak te drogen, en ook de maïs zit al weer in de vriezer.

basilicum-bloeit-najaar

Dan blijft de basilicum in de kas nog over. Ik wilde ze deze week plukken, want de planten worden al wat moe; ze zijn al hoog, ruim een meter, staan nog vol in bloei, het blad nu nog mooi fris en groen, maar dat gaat niet heel lang meer duren. Ik ga het straks missen, niets zo lekker als de geur van een flinke bos basilicum in een kas vol met tomaten. Maar het einde van seizoen zit er duidelijk aan te komen.

Dus proberen die geur en smaak een heel klein beetje te vangen, om te gebruiken als het herfst en winter (zucht, ik ben er nog niet aan toe). Wij vinden gedroogde basilicum niet lekker, ze verliest veel van haar aroma, ook als we haar langzaam op heel lage temperatuur drogen. En blaadjes invriezen vinden we ook geen succes, zo nat en snotterig. Maar op deze manier gaat het best goed (niet om later vanuit de vriezer als pesto te eten maar wel erg lekker in soepen en sauzen):

basilicum-gewassen

De blaadjes basilicum wassen en drogen (in de slacentrifuge). Ik had een grote vergiet vol (p.s.: alleen gezonde en frisgroene blaadjes gebruiken natuurlijk, de vlekjes die je op de foto ziet zijn van het ras met gevlekte blaadjes dat ik teel).

pesto-om-in-te-vriezen

En dan maak ik er een droge pesto van: een paar handjes pijnboompitjes even lichtbruin roosteren in een droge koekenpan en af laten koelen. Een paar tenen knoflook pellen. Verse Parmezaanse kaas, zout en peper naar smaak, en goede olijfolie (maar dan wat minder dan je normaal gebruikt). En dat alles samen in een keukenmachine of vijzel fijnmalen tot een dikke pasta.

pesto-in-hoopjes-invriezen

En die pasta doe ik per flinke koffielepel op een stukje alufolie (of in kleine plastic zakjes) en vouw dat dicht. En zo gaan ze de vriezer in. En als ik dan een soep of saus maak waar ik het in wil gebruiken, dan haal ik één (of meer) bevroren pakketje(s) uit de vriezer, uitpakken en in de laatste minuten bevroren in de soep of saus laten smelten/oplossen. En dat vinden we wel echt lekker, en smaakt ook  veel beter en sterker en voller dan een lepeltje van zo’n supermarktpotje pesto.

En dan tot slot nog een foto van één van mijn meest favoriete Amaranthussen (hoewel zo ongeveer alle Amaranthussen hier wel favoriet zijn hoor, met hun prachtige kleuren en hangende of rechtopstaande bloeiaren):

amaranthus-dreadlocks

Amaranthus caudatus Dreadlocks. Alleen al leuk voor de naam. Die naam is ook zo toepasselijk, ik word er vrolijk van, van de naam en van de plant zelf, met het lichtgroene blad en de felroze hangende bloeiaren die inderdaad een soort van bolletjes maken. Ze gaat nog wel een tijdje door met bloeien, tot ver in de herfst.

Jaja, het grote H-woord is gevallen, de zomer is over een ruime week ten einde. Getsiederrie. Nog even genieten van het mooie weer en alle groenten, bloemen en beestjes!!!

 

Onsmakelijke foto’s

Zo, wij zijn weer terug.

Koningsdam

Het was heerlijk; luxe, te veel gegeten, natuurlijk ook teveel gedronken, duur, veel, groot(s), verwend en vertroeteld, en het is goed dat het na 8 dagen weer voorbij is (want we misten Lotje de poes, we zijn  blut, teveel kilo’s aangekomen, en kunnen ons bijna  aanmelden bij de AA).

En zoals dat altijd gaat na een vakantie; moeten we eerst héél lang kroelen met Lotje (nadat ze zich over haar verontwaardiging heen heeft gezet over het feit dat we zijn weggegaan, en ze minstens 5 heel lekkere hapjes heeft gehad om het een klein beetje goed te maken). En vervolgens natuurlijk naar de tuin.

Want hoe is het daar, na een week? Nou, het was hier in ieder geval groeizaam weer kunnen we in ieder geval wel zeggen 🙂 . En dan natuurlijk kijken of er iets te oogsten is, en hoe het met alle groenten gaat.

Dit was de eerste die we zagen:

Pompoen rat 2

Dat kan hè, alle pompoenen kunnen niet voor ons zijn, het zijn er meer dan 25 bij elkaar, en de dieren op de tuin hebben ook honger, prima. En deze is duidelijk geconfisqueerd door een dier dat liever vruchtvlees en/of zaden at dan schil. Dit is een spaghettipompoen en niet alleen deze bleek aangevreten; alle 13 pompoenen aan de 4 planten bleken deze zelfde ronde gaten te hebben! Dit kan een slak niet (die maken meer snotterige ongelijkmatige plekken). Een vogel? Maar daar is het te rond voor.

En we zijn licht bezorgd, gaan toch ook maar even kijken bij de andere pompoenen. De Butternuts:

Pompoen rat 5

Hetzelfde, maar blijkbaar harder van schil, of meer vruchtvlees, wat dan ook….. uiteindelijk zijn ze gestopt met vreten. Maar wel te laat. En we hadden niet veel butternuts maar ze zijn wel allemaal, zonder 1 voor ons over te laten, aangevreten.

Met nog wat meer bezorgdheid kijken we bij de New England Sugar Pie:

Pompoen rat 1

Hetzelfde geval, en ondertussen hebben we natuurlijk al lang bedacht dat het ratten moeten zijn. Gat te klein voor een konijn, muizen zijn niet sterk genoeg en je kunt zelfs tandafdrukken zien. Ratten zijn groot, sterk, grote tanden, kunnen de schil aanvreten en zijn lenig en klein genoeg om helemaal in de pompoen te kruipen en die uit te hollen, op zoek naar zaden?

Maar de Galeux d’Eysines, dat zou wel een uitdaging voor ze zijn, met die keiharde schil en grote wratten. Niet dus……

Pompoen rat 4

Want zelfs dat is ze gelukt. Bij elkaar meer dan 25 pompoenen van verschillende rassen aangevreten en uitgehold en dus verloren voor ons. En dat in 1 week tijd (8 luxe cruisedagen om precies te zijn). Simpel sommetje: 8 dagen vakantie gedeeld door 25 pompoenen = 3 pompoenen per dag (nou, zal wel nacht zijn geweest).

Maar vorige week, de dag voor we vertrokken, hebben we één Galeux d’Eysines geoogst, die was al duidelijk rijp, 8 kilo zwaar, we hebben haar in de schuur gelegd. En nu bedenken we dat we dubbel blij met haar zijn.

En als zelfs alle pompoenen worden opgevreten, hoe is het dan met de maïs (want ratten houden erg van maïs). Snel er naartoe:

Mais aangevreten

Ja, zijn ze dus ook aan begonnen. Maar gelukkig maar 2 kolven zoals deze, de rest is nog goed, dus die oogsten we gelijk en zitten terwijl ik dit schrijf al in de vriezer. Haha, lekker puh, waren we de ratten toch nog met iets voor.

Maar even resumé van dit tuinjaar; een koud en kletsnat voorjaar/ begin zomer zorgde voor nul aardappeloogst. De bijbehorende overvloed aan slakken zorgde voor nul sla en nog nuller andijvie, nul rucola, nul kool en nog wel zo wat groenten. En de uitgeputte en vervolgens uitgedroogde grond kon dat in juli en augustus niet meer goed maken, ook niet met alle extra voeding die we nog gaven. En dan is dit pompoenenrampje het toetje 🙂

Ik klaag niet hoor, de vriezer zit vol, met bieten (enorm veel bieten), paprikastukjes, aardbeien, blauwe bessen en zwarte bessen, tomatensap, en er zit nog wel 5 kilo aan pompoenblokjes van vorig jaar in, dan gaan we die gewoon opeten. En we eten vandaag boontjes en we kunnen er morgen wel een emmer vol van oogsten dus ook nog invriezen. Aan het einde van de week kunnen we emmers vol met stoofpeertjes oogsten (vroeg dit jaar maar ze krijgen al een blosje en de eerste peertjes vallen al). We kunnen heel veel snijbiet oogsten, en plukken ook nog steeds tomaten, en paprika’s.

Wat het ook echt heel goed doet dit jaar zijn de pepers; die kunnen we nu volop plukken, tientallen tegelijk. Daar ga ik wat over schrijven op de website van Pokon aan het einde van deze week, link volgt dan.

Maar het is dus wel echt een raar jaar. Om dan toch nog met een wat vrolijkere foto af te sluiten dan opgevreten en aangevreten pompoenen:

Tropaeolum planten

Tropaeolum, ook eetbaar trouwens (zowel blad als bloemen als zaden). Nou, zo slecht gaat het dus nog niet!

p.s.: ik vrees dat het met de ratten wel slecht af gaat lopen, als er iets is wat een gemeente niet in zijn stad wil dan is het een rattenplaag. Verdrietig, dat wel, dan hoop ik maar dat ze in ieder geval van dit pompoenenfestijn hebben genoten.