De lekkerste tomaten in 2026

Er is nog steeds geen druppel regen gevallen, op een paar millimeter na op 26 juli. Bij elke mogelijke bui kijk ik vol verwachting in een weerapp of buienradar maar de weinige buien die vallen gaan Spijkenisse en omstreken voorbij. Tot nu toe konden we met de waterpomp de planten in de moestuin net vochtig genoeg houden om te blijven leven. Maar op 5 augustus kregen we het bericht dat we vanaf die dag tot nader order geen water meer uit de sloot mogen gebruiken. Er wordt actief gecontroleerd en fikse boetes worden uitgedeeld bij niet naleven. Ik ben stiekem blij dat juist die ochtend Jan alles nog een keer water gaf en de watertonnen vulde. We kunnen het geen weken volhouden maar op rantsoen kunnen we de planten die het echt nodig hebben (zoals jonge zaailingen, planten in potten, etc.) misschien nog een week of wellicht anderhalve week van net genoeg vocht voorzien. En moeten we dus heel erg hard hopen op regen. Ik wil ook niet teveel zeuren, je zult nu bijvoorbeeld in het Westland maar tuinbouwer met een grote kas met komkommers, bloemen of aubergines zijn. Ook zij hebben nog een voorraad aan kunnen leggen maar houden het niet lang vol. Dat geldt ook voor landbouwers met een aantal hectaren late aardappelen, courgettes, koolplanten of wat dan ook. Ik gok dat groenten in ieder geval komende herfst en winter behoorlijk duur gaan worden.

Hè, en ik was nog wel van plan om een vrolijk blog over de tomatenoogst te schrijven. Misschien moet ik dat ook maar gewoon doen. Ik keek net voor de zoveelste keer in de weerapp en zie nu dat er vanaf 15 augustus elke dag 5 millimeter regen kan vallen. Het is nog ver weg maar ik word wel vrolijk van die voorspelling! En aangezien we (nog) wel kraanwater mogen gebruiken is er desnoods de optie om elke dag een paar liter water in flessen mee naar de tuin te nemen.

We hebben een goed tomatenjaar. Dankzij genoeg water kunnen geven tot nu toe maar ook dankzij de teelt op 2 stammen, goede rassen, etc.. Natuurlijk mis ik ook zo links en rechts wat trossen van bloemen die niet zijn bevrucht tijdens de zoveelste hittegolf. Maar we kunnen zeker niet klagen. Ik proef elke tomaat zo goed mogelijk. Maar ‘beoordelen’ is lastig omdat ik ze nooit allemaal op één dag proef en dus niet goed kan vergelijken. In tuinvriendin Laura heb ik de beste proever gevonden die er is ♥️. Op de volkstuin proeven we ook al heel vaak tomaten van elkaar, als we enthousiast zijn over een ras. En we kunnen daar behoorlijk lang over discussiëren. Soms zit Jan erbij en proeft ook. Maar Jan vindt alle tomaten ‘lekker’. En na een paar minuten discussiëren staat hij vaak op en gaat weer aan het werk in de tuin 😄

Laura en ik zijn dan nog volop aan het beredeneren: welke lekkerder is, over een tomaat die naar welke andere tomaat ook al weer smaakt, of ze het nu beter doet dan de vorige keer dat ik haar teelde, waar de zaden zijn gekocht, wie de kweker is, welke andere tomaat van die kweker ook zo lekker is, dat zij een tomaat heeft die er op lijkt maar wat kleiner is, etc. Nou ja, wij kunnen gewoon uren kletsen over tomaten (en trouwens ook over over andere moestuinonderwerpen). En we zijn ‘proevers’, houden allebei van eten. Ik heb een wijncursus gedaan, ben naar een theeproeverij geweest, Laura vertelde over een olijfolieproeverij waaraan ze had deelgenomen, etc. Omdat ik nooit alle tomaten kan proeven en vergelijken, en natuurlijk ook omdat het leuk, gezellig en leerzaam is, nodig ik Laura elke zomer een keer uit om mijn tomaten van dat jaar te proeven.

Wij kunnen dat heel goed. Een voorbeeld: vorig jaar gingen we samen naar de Zeeuwse Oase (rozentuin en kwekerij). Laura’s dochter heeft een gps-tracker op haar telefoon. Zij zei later dat ze er af en toe op keek en heel verbaasd was dat we om 11 uur op een bepaald punt waren en om 12 uur maar een paar meter verder 😄. Wij kunnen discussiëren over kleuren, geuren, gezonde bladeren, bloeirijkheid, vorm van de roos, formaat van de struik, nog even teruglopen om naar die andere roos te kijken die er wel wat op leek, nog een keer ruiken, foto’s ervan maken, etc. Nou, en dat kunnen we dus ook als het om tomaten gaat 🥰

Ik maakte deze week nog een filmpje van tomaten die ik kon oogsten:

Als het om het proeven van mijn tomaten gaat is Laura onbevooroordeeld. Ik ben dat niet. Want ik heb ze uitgezocht, gekocht, gezaaid en geplant, verzorgd en geoogst. Op de één had ik me meer verheugd dan op de ander, sommige waren duur, andere hadden een leuke prijs en weer andere heb ik geruild. De één is vroeger, de ander later, er zijn struiken en stamtomaten, goede en matige opbrengsten, sommige tomaten zijn van buiten mooier dan andere, etc. Uiteindelijk neem ik dat (willekeurig of onwillekeurig) ook mee in mijn beoordeling. Laura niet, zij ziet naamloze plakken tomaten in kleuren en proeft.

Deze week kwam Laura proeven. We plannen altijd een dag, zodat ik kan zorgen dat ik op die dag van zoveel mogelijk rassen een tomaat kan plukken. Dit zijn mijn tomaten van dit jaar:

• Belle Coeur
• Big Orange Striped
• Captain Lucky
• Captivating Heart
• Carmella’s Yellow Stripes
• Cherokee Rose
• Cherokee Tiger Black
• Chocolate Striped Icicle
• Cosmic Purple
• Dancing Green Fingers
• Datterino Nero
• Elena’s Emerald Caramel
• Evening Almaty
• Fablonelystyni
• Grinch Cherry
• Kaleidoscopic Jewel
• Märchenfee
• Matt’s Hornet
• Midnight Roma
• Minusinsk’s Orange Elephant
• Mom’s Paste
• Mordovian Caramel
• Moya Noir
• Orange Banana
• Princess of Gothic
• Rapunzel
• Resi
• Seven Gnomes
• Sofia’s Caramel
• Sunviva
• Sweet as Linda
• Sweet Truffle Heart
• Vivagrande
• White Sensation
• White Zinger
• Yellow Brick Road

Van dit lijstje hebben we er slechts 2 niet geproefd: Cherokee Tiger Black (omdat ik die helaas was vergeten te plukken 🙈) en Vivagrande, een phytophthoraresistente tomaat die buiten staat en waarvan de eerste tomaten nu langzaam gaan rijpen.

We hadden dus 36 tomaten te proeven. Lastig hoor, want ik weet uit ervaring dat we in het begin heel goed proeven maar aan het einde toch de klad er een beetje in komt, we vooral gezellig kletsen en de smaakpapillen ook een beetje moe worden. Maar we gingen in ieder geval van begin tot eind ons best doen!!

Ik sneed van elke tomaat een paar plakjes op verschillende borden en maakte er briefjes met de namen bij. En zo begonnen we. Natuurlijk met knapperig brood, koel water, en voor het lekker een bol buffelmozzarella en zelfgemaakte pesto erbij.

Het is grappig om te zien dat we ongeveer hetzelfde proeven. En natuurlijk heeft iedereen een eigen smaak en voorkeur, voor zoet, voor meer zuur, voor sappig, vlezig, fruitig, hartig, fris, kruidig, etc. Maar de beste tomaten hebben het allemaal. Uiteraard in andere verhoudingen, maar als je de beste tomaten goed proeft, dan kun je er al die smaken in vinden, samen met een tomatensmaak die nu eenmaal niet woorden te vatten is. We konden proeven en beoordelen, discussiëren en beredeneren, maar af en toe namen we een hap van een plakje, keken elkaar aan en zeiden “Oh ja, die is echt heel erg lekker!”

Mensen die niet van tomaten houden en/of geen tomaten telen begrijpen dit ‘gezever’ waarschijnlijk niet. Trouwens, Ruud zou het ook allemaal prima hebben gevonden en vooral lekker tomaten hebben gegeten (want hij was dol op tomaten en at ze in de zomer elke dag bij zijn boterham, maar hij vond ze ook heel algemeen ‘allemaal lekker’). En natuurlijk zijn ze ook allemaal lekker: maar de één is toch echt lekkerder dan de ander.

Uiteindelijk hebben Laura en ik een top twaalf favorietenlijst kunnen maken. En een top vijf afraders. En de rest zijn prima tot meer dan prima middenmoters. En dat in dit jaar, van deze tomaten uit mijn tuin. En waarom ik dat laatste erbij vermeld is omdat de omstandigheden zeker voor een deel de smaak bepalen. Ik teel dit jaar struiktomaat Yellow Brick Road in een pot (er was nog een plekje voor de perzikboom in de kas vrij maar in de volle grond leek me geen optie omdat de perzik daarvoor teveel wortels heeft). Mijn Yellow Brick Road is geen succes: de planten verpieteren (waarschijnlijk ook door gebrek aan licht/zon en juist met veel hitte en regelmatig vochtgebrek in de pot). Maar vooral zijn de tomaatjes niet lekker: vrolijk geel maar zurig van smaak. Ik had Laura een zaailing gegeven en bij haar is het één van haar favorieten: zij heeft de plant buiten in de volle grond in haar ’thuistuin’ staan. Ze nam een tomaat mee om te proeven dus we konden ze vergelijken: een hemelsbreed verschil!! Haar Yellow Brick Road is zoet, sappig, fruitig en zijdezacht van smaak. Zoveel verschil kan er dus zijn als het gaat om standplaats, vocht, voeding, licht, zon, etc. Ze nam ook een Sofia’s Caramel uit haar tuin mee, om te vergelijken met mijn Sofia’s Caramel (uit dezelfde zaden) uit de kas en dat verschil was veel kleiner: allebei lekker, sappig, vlezig, de mijne ietsiepietsie zuurder, de hare ietsiepietsie zoeter maar dat kan ook net het verschil in het rijpingsstadium zijn. Maar toch: het maakt in ieder geval weer eens duidelijk hoe belangrijk de omstandigheden en de verzorging van een tomatenplant is.

Nou ja, ons gezamenlijke verdict 😄, de top 12 van favorieten van 2026 (op alfabetische volgorde):

Carmella’s Yellow Stripes: middelgrote vleestomaat in een geeloranje kleur, van binnen is ze meer oranjegeel met een rozerode adering. De tomaten hebben een heerlijke balans van zoet en zuur, ze zijn fruitig, fris en extra sappig.

Captain Lucky: grote vleestomaten, van buiten niet de mooiste (vind ik), in een kleur die van zacht grijsgroen bovenin naar baksteenrood onderin verloopt. Maar doorgesneden is ze prachtig, in ‘varenbladgroen’ met rozerood. Ze is heerlijk zoet maar heeft ook een zuurtje en ook wat fris kruidigs. En ze is vlezig en heel sappig.

Captivating Heart: grote hartvormige tomaten in een heel bijzondere kleurstelling met blauwpaarse schouders en verder bronsgroen, okergeel en baksteenrood. Van binnen zijn ze een combinatie van geel, oranje en rood. De tomaten zijn heel vlezig en sappig, bevatten nauwelijks gel (en dus ook nauwelijks zaden). Ze hebben een klein zuurtje maar zijn vooral heel erg fruitig, kruidig en zoet.

Cosmic Purple: kleine tomaatjes (groter dan een cocktailtomaat, kleiner dan een gewone ronde) in een prachtige kleurstelling. Ze zijn behoorlijk stevig en daardoor is het niet heel goed te voelen wanneer ze rijp zijn. En het zien is lastig 😄, ik wacht tot ik ook een flinke vleug roods tussen het paars, groen en geel zie, dan is ze op haar best. We proefden haar als één van de laatste tomaten en toch schoten we allebei overeind. Ze heeft het allemaal: zoet, zuur, hartig, fris, kruidig, vlezig, sappig. Volgend jaar weer, dat zegt genoeg ♥️

Dancing Green Fingers: ik schreef het al een keer eerder, geen jaar meer zonder deze tomaat. Ik heb er geen zaden van geoogst maar ze allemaal opgegeten ♥️. De kleine langwerpig en bijzonder gevormde groene tomaatjes verkleuren bij rijping naar geelgroen en zijn dan heerlijk zoet, vlezig, fris en kruidig. Maar vooral zoet. Een bakje van deze tomaatjes op tafel is altijd leeg aan het einde van de dag. Volgend jaar weer!

Evening Almaty: middelgrote vleestomaat in een lichtrode kleur met goudgele streepjes. Het vruchtvlees is heerlijk zoet maar de gel is friszuur en dat zorgt voor een kleine smaakexplosie van zoet/zuur als je er in bijt. En dan ook nog eens fruitig, vlezig en sappig.

Kaleidoscopic Jewel: een echte blauwe tomaat, heeft nog heel veel van die eerste P20 en OSU Blue tomaten in het uiterlijk. Maar na alle kruisingen is deze nu echt lekker en toch nog steeds heel ‘blauw’. De middelgrote tomaten zijn fruitig zoet maar hebben ook genoeg frisse zuren, ze zijn vlezig en sappig. Ze lijkt best veel op Princess of Gothic (ook erg leuk en lekker trouwens), maar is ietsje zoeter en meer uitgesproken van smaak. Op de foto is ze onrijp maar je ziet nog een stukje van een tomaat achteraan; het groen wordt bijna ‘mahonierood’ en het donkerpaarsblauw wordt bijna warm roodzwart.

Märchenfee: prachtige planten en een prima opbrengst van even prachtige tomaatjes. Ze doet haar naam eer aan! En de smaak blijkt ook nog eens meer dan prima te zijn, lekker zoet en sappig met genoeg zuren voor de balans. In het begin vond ik de smaak prima maar niet geweldig maar nu begrijp ik dat ze nog niet volledig rijp is als ze oudroze met donkerpaars is, voor een heerlijke smaak wacht ik tot de kleur dieper en donkerder wordt (dus niet zoals op de 1e foto maar zoals op de 2e).

Minusinsk’s Orange Elephant: de andere tomaat die ik al eerder teelde. En niet voor niets want ze geeft een zeer goede opbrengst van hartvorige tomaten in een oranjerozerode kleur. Wacht met oogsten tot ze die kleur heeft, ze wordt eerst geel en daarna oranje maar ze is pas goed rijp en het lekkerst als ze van buiten meer rozerood dan geeloranje is. De smaak is dan heerlijk fruitig, zoet, fris en sappig. Het sap zit in het vlees en er zijn nauwelijks holtes met gel.

Sofia’s Caramel: wat een bijzondere tomaat, in vorm en kleurstelling, nauwelijks te omschrijven, zie de foto. Heel onregelmatig in vorm en formaat ook, van tomaten die 30 gram wegen tot exemplaren van meer dan 200 gram. Over het algemeen hebben ze een hartvorm. Van binnen zijn de tomaten geel, oranje en rozerood. De smaak is heerlijk; zoet, friszuur, sappig en fruitig!

Sweet Truffle Heart: Soms spelen er toch ook nog andere factoren mee. Qua smaak is ze een een meer dan prima middenmoter: vlezig en sappig, fris en fruitig, iets meer zuur dan zoet. Maar ze was de vroegste vleestomaat van dit jaar (vroeger zelfs dan de meeste cherrytomaten) en de opbrengst is meer dan prima. En ze is prachtig; van buiten onbestendig koper, bruin, rood, brons met blauwpaarse ‘schouders’, van binnen is ze varenbladgroen met veel rozerood. Alles bij elkaar opgeteld hoort ze gewoon in dit rijtje 💚

Zlatava: Laura noemde haar een ‘kindertomaat’. Omdat ze nauwelijks zuur bevat, ze is heel erg zoet en fruitig. Vlezig maar ook sappig. Een klein minpuntje is dat het velletje wat stug is. Maar dat is ook haar voordeel want de tomaten scheuren niet, blijven stevig als je ze blancheert en ontvelt. Ze is geen bewaartomaat in de zin dat je haar weken tot maanden kunt bewaren, maar ze bewaart wel echt langer dan de meeste tomaten, kan gemakkelijk een week blijven liggen zonder te barsten, schimmelen, etc. Extra leuk is dat de tomaten van buiten oranje zijn maar van binnen meer oranje met oudroze 🥰

En dan zijn er nog 2 buitengewone tomaten die waarschijnlijk ook in bovenstaand lijstje horen. Yellow Brick Road die bij mij dus niet lekker was maar bij Laura juist heel erg lekker, Zij krijgt volgend jaar een herkansing. En Grinch Cherry: een groene cherrytomaat die in de achtertuin in een pot staat: mooie planten, niet te groot en niet te klein, en een prima opbrengst van groene cherrytomaatjes. Ik kon op de proefdag net de eerste 2 rijpe tomaatjes plukken en we vonden het allebei een heel erg lekker tomaatje (zoet maar ook genoeg zuur en iets kruidigs en fris, lekker sappig ook). Maar 1 klein cherrytomaatje is te lastig proeven voor een top 12. Maar nu er meer rijpen (foto hieronder) die ik kan proeven moet ze er eigenlijk ook bij 💚

Dan zijn er nog wat tegenvallers. De top vijf van min of meer afraders (op volgorde van kwalificatie, de grootste afrader eerst):

• Cherokee Rose: Laat en een matige tot hooguit redelijke opbrengst. Wel een mooie pruimroze kleur, van buiten wat lichter en een bijna parelmoerachtige glans, van binnen wat donkerder. Vlezig en sappig. Maar te weinig tomatensmaak, niet genoeg zoet maar ook niet genoeg zuur. Mild is het beste woord, maar mild is het synoniem voor ‘niet genoeg smaak’.
• Berkeley Tie Dye Green: ook een matige tot redelijke opbrengst maar wel prachtige tomaten, zacht en rond van vorm en overduidelijk gestreept (lichtgroen met geeloranje). De smaak valt tegen: mild, zacht, fris maar niet uitgesproken. En waar ik altijd een enorme hekel aan heb: melig, sommige mensen noemen het romig of ‘crèmig’ maar het is echt melig, niet lekker. Daar moet ik misschien dan wel bij vermelden dat er een kans is dat ik de tomaat te laat heb geoogst. Maar ‘dan nog is de optelsom ‘niet goed genoeg’.
• Belle Coeur: een beetje van alles net niet. De smaak niet slecht maar ook niet geweldig. De opbrengst redelijk. Geen echte afrader maar zeker ook geen aanrader. Wel mooie tomaatjes trouwens, verkleurend van paarblauw op de schouders tot warmgeel in het puntje onderin
• Midnight Roma: het was misschien te verwachten, dit is de meest blauwe van alle tomaten die ik had. En ze is prachtig, diep donker blauwpaars met wat oranjerood onderin. En de opbrengst is ook helemaal niet slecht, alleen wel wat aan de late kant. De smaak was ook echt niet slecht, maar ook niet geweldig, net iets te ‘mild’. Wel al veel beter dan de eerste blauwe tomaten hoor. Maar net niet genoeg om er zaden van te oogsten om haar te bewaren.
• Cerise Champagne: jeetje, het is lastig om deze hier te plaatsen, want het is een smaaktest. Ze is lekker sappig, fruitig en zoet. Maar de tomaatjes zijn klein en zitten met slechts een stuk of 8 tot 10 in een trosje. Zelfs op 2 stammen geteeld heeft ze een matige opbrengst. En dat maakt toch ook wat uit in het eindoordeel. Qua smaak een prima middenmoter maar qua opbrengst een afrader dus.

Ik durf het nog niet met zekerheid te zeggen maar ik ben wat zaden aan het oogsten dus het zou kunnen dat de top 12 + wat goede middenmoters komende winter in een klein zadenlijstje komen 🥰

En dan tot slot, misschien niet voor tere ’tomatenliefhebberzieltjes’: ik schreef al dat ik van elke tomaat een paar plakjes sneed om te proeven. Wat gebeurde er dan met alle restanten? Die gingen de oven in, daarna door de passe-vite, daarna in potten en tot slot werden ze gesteriliseerd.

Daarna geweckt:

Knalrood wordt het nooit, omdat ik nu eenmaal niet heel veel rode tomaten heb 😄

Zo zijn alle tomaten van dit jaar geproefd en beoordeeld. En zoals dat elk jaar het geval is ga ik nu dus alvast nadenken over volgend jaar 🙈😄. Dit jaar waren het op 2 rassen na allemaal nieuwe rassen. Volgend jaar weer eens een favorietenjaar? Dat zeg ik heel vaak maar als ik zie welke nieuwe rassen er elk jaar weer bijkomen is de kans vrij groot dat ik overstag ga en toch daar voor kies. Gelukkig heb ik nog even tijd om erover na te denken 💚