30 jaar courgettes

Ik ben ondertussen oud genoeg om nog te weten wanneer ik voor de allereerste keer kennis maakte met deze groente. Het is bijna 30 jaar geleden en ik had ze nog nooit gezien (ze waren in ieder geval niet in het kleine dorp waar ik opgroeide in de supermarkt te koop). Je kunt het je nu niet meer voorstellen! Ik zag ze voor het eerst in de tuin van een volkstuinlid van Spaanse komaf. Hij vertelde er graag over. En ik kreeg ook gelijk een plant uit zijn tuin. Na het verplanten ging de courgetteplant al snel dood; les 1 was dat een bijna volwassen plant niet of nauwelijks te verplanten is. Gelukkig kreeg ik vervolgens een zaailing in een potje; dat ging beter!

Les 2 was dat een courgetteplant van een luchtige grond met veel voeding en vocht houdt. De Spaanse buurman vertelde me dat al, en ik deed hem maar gewoon na in de teelt en plantte de courgetteplant in een flinke hoop compost en gaf ook nog wat voeding (na 30 jaar ben ik vergeten wat, maar het zou best nog eens 12-10-18 kunnen zijn geweest, een kunstmest die toen heel makkelijk verkrijgbaar was). Ondertussen hebben we het iets gefinetuned en planten we de courgetteplanten op een heuvel van paardenmest met veel stro erin, in een gat dat we vullen met potgrond. En dan is verdere voeding niet meer nodig. Ik schreef er vorig jaar al eens een blog over, met voor- en nadelen en foto’s ter verduidelijking: Courgettes en pompoenen in de mest

Een jonge courgetteplant in een gat met potgrond in een hoop met paardenmest

Les 3 was dat een courgetteplant in de juiste omstandigheden heel groot kan worden: ik kwam erachter dat een kubieke meter echt geen vreemde afmeting is voor 1 courgetteplant.

Ik leerde nog veel meer lessen in de daaropvolgende 30 jaar. In het begin zette ik 1 plant per jaar. Dat was voor ons genoeg want ik wist toch niet zo goed wat ik er mee kon maken; we aten nog steeds vooral aardappelen, vlees en groenten en daar paste courgette niet zo in. Zoetzuur ervan, dat vond ik wel heel lekker, weet ik nog wel. Maar ik ging haar pas ontdekken toen ik vaker pasta maakte, en rijst, roerbak, soep en couscous. Ja, daar voelde ze zich duidelijk meer in thuis. In het begin oogstte ik haar ook te groot, pas later proefde ik dat ze veel lekkerder is als ze nog zo jong is dat de bloem er pas net vanaf valt.

In het begin was er alleen nog de donkere langwerpige courgette met de naam Black Beauty, in de loop van de jaren kwamen er steeds meer rassen; in lichtgroen, rond, gestreept, geel, etc., en leerde ik ook dat daar wat verschillen in zaten (vooral in structuur van de courgette, opbrengst van de plant, etc.).

Nog een oude foto…….verschillende kleuren en vormen

Mmm…. wat leerde ik nog meer over courgettes…… oh ja, dat ze ook in een kas geteeld kan worden maar dat de planten daarin enorm groot worden. Ik zag dat jaren geleden al eens bij tuinburen (met bladeren van wel ruim 75 centimeter centimeter groot). Vorig jaar had ik in de zomer plaats genoeg in de kas doordat daar tomaten- en paprikaplanten waren gesneuveld en plantte ik in juli zelf eens een courgetteplant (van het ras Limone) in de kas. In september was dit het resultaat; de plant was enorm en groeide tot 3 meter hoog, tegen het dak van de kas:

De plant kreeg trouwens ook al snel last van meeldauw, ongetwijfeld omdat het in een kas vaak warm is met een hoge luchtvochtigheid.

Ik leerde bij een bezoek aan villa Augustus dat het ook handig is om een courgetteplant op te binden; ze neemt zo wat minder ruimte in beslag, de courgettes liggen niet maar hangen (droger), de bloemen zijn goed te bezoeken door bestuivers, makkelijker water geven en makkelijk te oogsten. Zo ging ik het voortaan ook doen! En het werkte!

Courgette verticaal opbinden

Twee jaar later merkte ik dat het opbinden niet vergeten moet worden: 2 weken overslaan zorgt ervoor dat de stam al zo lang wordt dat ze lastig weer op te binden is zonder te knakken/breken. Ook dit jaar ben ik weer te laat, de planten beginnen al aardig te kruipen (niet zo erg als een pompoen hoor) en ik laat ze nu maar liggen.

Courgettes in 2021

Nog een les die ik leerde: eigenlijk zouden we wel genoeg hebben aan 2 courgetteplanten: die geven ruim voldoende opbrengst voor ons samen. Toch, courgetteplanten lijken heel groot en sterk maar zijn ook gevoelig; bijvoorbeeld voor meeldauw. En soms wil ze gewoon niet groeien, of begeeft een plant het (door mol, woelratten, of gewoon pech). Ik zet daarom liever 4 planten dan 2, voor het geval er 2 sneuvelen. Of 5 planten want er blijkt altijd nog net een plant op de hoek te passen. En als die 2 dan vervolgens niet sneuvelen zitten we dus met een serieus courgette-overschot :-).

De oogst van vandaag

En we moeten blijven oogsten: niet oogsten zorgt voor XXL-courgettes die niet lekker en niet te tillen zijn. Dan gaat de plant zaden maken en steekt ze daar al haar energie in en stopt nagenoeg met het produceren van nieuwe bloemen en vruchten.

Men zegt over te grote courgettes wel eens: “Dan kun je er nog soep van maken”. En soms worden ze gebruikt voor de inmaak van zoetzuur, chutney of jam. Eigenlijk is dat wel zonde: ik wil juist heerlijke jonge courgettes gebruiken want van over-de-datum-courgettes wordt inmaak niet lekkerder (nou ja, chutney gaat nog wel, omdat daar heel veel smaakmakers in worden gebruikt). Zoetzuur maak ik liever van net zo jonge courgettes als die ik gebruik voor een salade of pasta want ze zijn dan gewoon lekkerder. Oftewel: ik pluk ze gewoon altijd jong, ook voor de soep of inmaak. Als er toch één iets te groot is geworden is het prima voer voor de wormen. Of ik leg ze bij de ingang van het tuincomplex, er is altijd wel iemand die ze meeneemt.

Bij zo’n overschot is het handig om te bedenken wat er dan mee te doen. We eten ze natuurlijk het liefst vers. Zoals in deze salade van gegrilde courgettes van Ottolenghi, of deze courgette-kruidentaart of deze courgette-tabouleh met kikkererwten van Mari Maris (het recept plaatste ik deze week op de website):

En ik rasp ze en vries ze in porties in: voor in soepen en sauzen; het is gezond en het vult/bindt op een natuurlijke manier. Ik snijd ze ook in kleine blokje en vries die in porties in: voor in soepen, pastasauzen, stoofschotels, etc. En ik maak ze in, zoals bijvoorbeeld in deze Engelse piccalilly, of Italiaanse Sott’Olio, of Pittig zoetzuur van courgettes of deze Amerikaanse Zucchini-pickles die ik gisteren maakte (het recept moet ik nog op de website zetten, dit weekend, en dan plaats ik hier gelijk de link):

Het bread & butter in de naam heeft niets met ingrediënten te maken, maar het is wel een lekker zoetzuur

En verder eten we ze natuurlijk zo veel en vaak mogelijk vers. Dat is wel eens lastig, omdat de uitgeputte en vaak door meeldauw aangetaste planten het meestal eind augustus/begin september langzaam begeven. Per toeval zaaide jaren geleden eens eind juni nog eens een paar courgettezaden (het zal wel iets te maken hebben gehad met een misoogst of een overschot aan zaden waarvan de kiemkracht zou verlopen). Die planten groeiden pas in juli en de oogst begon in augustus. En omdat die planten nog jong en sterk waren kon ik er tot oktober van oogsten. Uiteraard is het weer daarin heel belangrijk maar het is iets dat ik sindsdien elk jaar doe. De kans is groot dat ik van de planten die ik nu zaai nog kan oogsten op het moment dat de planten die ik in april/mei zaaide het al hebben begeven.

Tot zover een kleine opsomming van wat ik in de afgelopen 3 decennia over courgettes leerde :-). Zoals altijd tot slot nog een foto van een bloem, dit keer van Zinnia elegans Benary’s Giant Salmon Rose. Ze begint nu net te bloeien, de bloemen zijn zeker nog niet ‘Giant’ maar binnen enkele weken worden de bloemen steeds groter en ook steeds meer gevuld. Gelukkig vernadert de kleur niet want die vind ik prachtig zoals ze nu is!

Abonneer
Laat het weten als er
guest
34 Reacties
Oudste
Nieuwste Meest gestemd
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
Elisabeth

Dag Diana, alweer bedankt voor dit mooie verhaal. Ik had een vraagje(s) : hoe bekom je die tweede oogst : met een zaadje van je eigen geplukte courgettes ? Die paardenmest: is die gemengd met stro of moestuinpotgrond ? En welk alternatief heb je als je geen paardenmest hebt?
Dat opbinden vind ik een goed idee!
Hartelijke groeten en verder veel moestuiniergeluk

Con

In het tuincentrum kan je ook paardenmest korrels kopen, ik vind deze heel handig, ze stinken nauwelijks (mijn moestuin is gelijk aan huis) en ze zijn goed te doseren.

Rina

Hallo Diana,
Graag zou ik willen weten of het goed is wanneer je de onderste bladeren van de courgette verwijderd.
Hartelijk dank voor je wekelijkse verhalen!

Simone

Als je de bladeren van de courgette verwijderd zijn de dikke stengels net buisjes die veel vocht kunnen opvangen dus grotere kans op meeldauw denk ik.

Michiel

Hoi Diana, even off-topic maar weet jij dit toevallig: op mijn pakje zaden winterpeen van het tuincentrum staat ‘niet uitdunnen’. Inmiddels zijn de zaadjes kleine plantjes geworden en denk ik om eigenwijs te zijn en wel uit te dunnen. Kan jij redenen bedenken waarom je winterpeen niet zou moeten uitdunnen? (ik heb me afgevraagd of het een typefout is)

Karin

Hoi Michel, volgens mij dun je niet uit omdat je dan de wortel lief aantrekt voor de plannen die achterblijven zodat deze aangetast worden. Maar Diana zal het ongetwijfeld beter weten .

Karin

Wortelvlieg. Het woord werd veranderd, was onbekend voor de tekstverwerker blijkbaar….

Michiel

Karin, Diana, dank jullie wel! Ik ga uitdunnen en zal citroenmelisse er tussen leggen. Ik heb sowieso een fijnmazig net over de wortels.

Pien

Dag Diana,
altijd leuk om jouw verhaal weer te lezen. Dank je wel. Wat een goed idee om nogmaals courgettes te zaaien.
Een recept van Ottolenghi is ook gegrilde courgettes in warme warme yoghurtsaus. Echt heel lekker. Je kan het ook zien op YouTube kanaal Food 52.
groeten van Pien

Hanneke

De te grote courgettes snijden we in de lengte doormidden en geven ze dan aan de kippen.

Afke

Wat weer een prachtig verhaal van je! En zo herkenbaar! Helaas vindt mijn man zoetzuur niet lekker (ik wel..) dus dat hoef ik niet vaak te maken, maar heb nu weer ideeen voor andere recepten met courgette. Ik plant ook altijd extra planten, ook dit jaar ging er één dood maar de andere doet het nog gelukkig. Vorig jaar hield ik niet één over met dank aan de slakken, zaaide ik (ballorig want ik ging er niet vanuit dat het wat zou worden) in juni nog in de volle grond en dat ging fantastisch! Dat opbinden vind ik ook een goede tip, ga ik proberen dit jaar! Mijn plant is nu nog klein, dus ik kan meteen beginnen.

Simone

Hallo Diana, jouw verhaal over de eerste courgette bracht me 60 jaar terug toen ik de eerste courgette kreeg van een collega op kantoor het was een XXL model, mijn moeder was absoluut geen kok dus we kregen een maaltijd van dikke ver doorgekookte macaroni met papperige courgette en een scheut maggi … gelukkig maar 1 keer op tafel!
Zelf verbouw ik nu de “Syrische “licht groene.

Con

Hallo Diana en Ruud,
Wie kent het niet; te veel courgettes, “vandaag al weer courget“ mijn kinderen hebben lang geleden een keer gevraagd of we een jaar zouden kunnen overslaan.
Vorig jaar heb ik „balkon courgette” gezaaid en dat is mij super bevallen, deze blijven compact maar geven toch een goede oogst, wel eens waar niet zo heel veel maar voor ons 2 meer dan genoeg. Ik heb er nu 3 in een grote pot op een hoge tafel en dat gaat heel goed. Als het te veel wordt haal ik er wat vrouwelijke bloemen uit. Ze kan op deze wijze ook mooi naar beneden groeien, want dat opbinden dat is wel veel werk als je er niet elke dag naast staat. Ik heb bij de pompoenen het gevoel dat de zeker 20 cm per dag groeien, die laat ik overigens klimmen tegen een schutting met een beetje hulp zijn ze boven aan gekomen en kunnen nu alleen verder en ook hier haal ik af en toe een bloem weg. Regelmatig krijgen ze een hand paarden mestkorrels (deze stinken gelukkig niet sterk) maar ze hebben natuurlijk door de pot veel water nodig. Heb nu ook balkon komkommers eens kijken of dat ook goed gaat. „Gefinetuned“ wat een heerlijk woord. Heb een fijn weekend en bedankt voor weer informatief blog.

Hendrica Kalkman

Wat een goed idee om nu nog eens courgettes te zaaien, ga het meteen proberen! Nog een tip wat wij lekker vinden: courgette in plakjes snijden en door bloempapje (met bier!) halen en even in de koekenpan frituren. Wel even een werkje maar heel erg lekker!

Mathijs

Ik heb de courgette White Bush, een Italiaans ras. Buiten de slakken om en ik sinds kort met de hand bestuif hebben ze toch last van een soort neusrot. Zou het kunnen dat deze soort meer warmte nodig heeft zoals in Italië is en met de nu niet echt warme temperatuur dan vruchten laat vallen? Of is het normaal bij courgette dat er een deel afvalt?

Maria

Dank u wel. Maar jam van courgette is ook heerlijk .

Margriet M

Hallo Diana,
Heerlijk om een stukje te lezen hoe jij en ook ik 30 jaar geleden kennis maakten met de courgette, dan te bedenken dat ik hem helemaal niet zo lekker vond. Maar gewoon een kwestie van klaarmaken. Inmiddels veel meer recepten en nu van jouw lees ik ook over de teelt handige adviezen, waarvoor hartelijk dank.
Ik heb eigenlijk een andere vraag, ik heb groentetuin bij huis met veel bloemen ertussen; nu merk ik dit jaar voor het eerst op dat de pronkbonen blijkbaar erg slecht bestoven zijn, maar 1boontje per bloemtros. Terwijl dat met de snijbonen iets verderop wel goed gaat . Er vliegt wel veel rond aan insecten. Komt dit meer voor

2B97B09E-CAC6-4D87-A598-3717CF6B27BE.jpeg
Margriet M

Dank je wel voor het antwoord Diana.
De andere stokbonen doen het gelukkig wel goed, ik hoop dan maar op wat koele dagen , bovendien oogt het wel erg mooi,
Groetjes Margriet M

Margriet M

Sorry Diana foto draaide had ik niet door Gr

J.Huijsmans

Opmerking. De foto van de 3 meterslange courgette in de kas lijkt mij een pompoen en geen courgette. Wanneer je beide soorten bij elkaar plaatst en je zou van plan zijn om zelf zaad te winnen loop je een risico van kruisbestuiving.

Pien

Dag Diana (en bedenker Carine!) wat is dat pittig zoetzuur van courgettes een fantastisch recept! Ik heb inmiddels potten vol gemaakt, gegeten en weggegeven. Super simpel maar ook leuk om te maken en het is overigens ook echt heerlijk om de courgettes te vervangen door komkommers. Voor ons de ontdekking van 2022!

Carine p

Dag Pien en Diana,
Dank je Pien, ik vind het zelf ook een super recept. Ik maak het met courgette, komkommer, patisson en ook meloen komkommer (carosello’s). Ipv ajuin voeg ik soms wat schijven olifantenlook toe, vind ik zelf lekkerder en knappiger.
smakelijk en groetjes
carine

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Naar de reacties
34
0
Reacties / reagerenx