Bladeren

Ik geloof dat het een algoritme wordt genoemd; nadat ik 2 weken geleden een blog over vijgen schreef zocht ik op instagram nog even naar een recept met vijgenbladeren. Sindsdien vliegen de vijgenrecepten me daar om de oren: van verschillende manieren om vijgenbladsiroop te maken en in vijgenbladeren ingepakte kabeljauw, tot vijgenbladthee, vijgenbladijs en vijgenbladpoeder als vervanger voor matcha.

En dat doet een algoritme met me (als het om tuinieren gaat, en ik geef toe dat ik ook een zwak heb voor katten, egels en eendjes): ik word nieuwsgierig en kijk nog wat meer van dat soort posts. Ik las een jaar of vijf geleden al eens iets over thee van vijgenbladeren, dat heb ik toen geprobeerd: bbrrrrr, serieus vies, echt heel bitter!! Ik deed toen vast iets verkeerd; teveel bladeren, te oude bladeren, te laat in het seizoen, te lang laten trekken, geen idee, maar het was allesbehalve voor herhaling vatbaar.

Er is ook heel veel onzin over het gebruik van vijgenbladeren op internet te vinden. Ik zag bijvoorbeeld foto’s van heel grote bladeren met dikke bladstelen die werden meegekookt (en juist dat lijkt een inmaak van vijgenbladeren zo bitter maken, nog afgezien van het feit dat het witte melkachtige sap uit een bladsteel de huid flink kan irriteren). En ik las over beweringen dat je het met de helft minder suiker kunt maken terwijl het wel 2 jaar houdbaar is (terwijl iedereen die inmaakt weet hoe belangrijk de conserverende eigenschap van -voldoende- suiker is). En dan heb ik het nog niet over wel of niet juiste en/of wetenschappelijk onderzochte informatie over mogelijke gezondheidsvoordelen van vijgenbladeren, onder andere bloedsuikerregulatie en pijnbestrijding worden genoemd.

Afijn, ik wil gewoon nogmaals iets met vijgenblad proeven. Alleen maar om het nog een kans te geven, en dus voor niets anders dan het lekker. Dit keer koos ik voor een siroop; handig want het is goedkoop (gratis water, suiker van een paar kwartjes en vijgenbladeren uit eigen tuin). Als het weer zo bitter blijkt te zijn is het door de suiker misschien toch nog zoet genoeg om te kunnen gebruiken, en anders kan ik het zonder schuldgevoel zo door de gootsteen spoelen 😁

Dit is de manier zoals ik het heb geprobeerd, ik heb daarvoor informatie gebruikt van meerdere instagramaccounts en websites (één daarvan is deze: Adventures in Cooking en daar vervolgens zelf mijn eigen inmaaklogica in gevolgd.

Allereerst, ik noemde het al eerder: de bladstelen van vijgen zijn heel erg bitter. Kies bij voorkeur mooie, gave jonge, middelgrote en frisgroene bladeren (maar zelfs aan heel oude en vergelende bladeren in de herfst zit die karakteristieke geur en smaak, dus je kunt zelfs ook de oudere bladeren in de herfst gebruiken).

Was de bladeren en dep ze droog. En snijd dan die irriterende en bittere bladsteel eruit (ook het stukje waarmee ze aan/in de bladeren vastzitten voor de vertakking). Vervolgens kun je de bladeren roosteren. Het kan ook zonder roosteren; dan zou de smaak groen, grassig en enigszins kokosachtig zijn. Door te roosteren wordt de smaak warmer, met dezelfde kokosachtige smaak maar daarnaast ook iets vanilleachtigs (zeggen de kenners). Dus heb ik ze geroosterd 😁. Je kunt dat in een droge koekenpan doen, naast elkaar in een oven (ongeveer 2 minuten op 160 graden), ik deed het in een airfryer (2 tot 3 bladeren tegelijk, 40 tot 50 seconden op 150 graden, wel het apparaat uitzetten voor je het opent want het blad vliegt door de hete lucht omhoog en verkruimelt makkelijk. Het blad is dan heel licht, droog, bros, opgekruld en op sommige plekken een beetje bruin (zwart mag niet, want dat is verbrand en bitter, eventuele zwarte stukjes kun je wegscheuren of -knippen).

Weeg 500 gram water in een pan af en voeg 500 gram kristalsuiker toe. Breng dit aan de kook en roer tot de suiker is opgelost. Zet het vuur dan uit en voeg op deze hoeveelheid water/suiker 10 geroosterde vijgenbladeren toe. Roer het regelmatig goed door en laat zo (dus van het vuur af, het wordt niet verder verhit) 20 tot 30 minuten trekken. Proef de laatste 10 minuten regelmatig en bedenk of je de smaak mild of stevig wilt: haal de bladeren uit de siroop zodra je de smaak goed vindt.

Laat de siroop vervolgens afkoelen en giet door een fijne zeef zodat die helder is en er geen gruis in drijft.

Je kunt de siroop in schone (uitgekookte) flesjes gieten en 3 tot 5 maanden in de koelkast bewaren. Of nog even opkoken, in kokendhete flessen gieten, afsluiten en dan kan het wel een jaar worden bewaard (zo heb ik het nu gedaan). Of je kunt het steriliseren/wecken: giet de siroop in schone flesjes, sluit af en steriliseer 15 minuten op 90 graden.

En wat vind ik er nou van? Nou, lekker!! En verrassend. De geur vind ik trouwens niet heel lekker, maar misschien heb ik het blad toch iets te donker geroosterd. De smaak is niet ‘vooruit dan maar, het is drinkbaar’ maar bijzonder en ook echt lekker! Ja, er is een heel klein bittertje, maar er is veel meer: het is uiteraard zoet, maar er zit iets tropisch, bijna kokosachtigs in, en inderdaad ook iets wat in de verte op vanille lijkt, of op tonkabonen of karamel of zo. Nou ja, het smaakt natuurlijk niet naar iets anders, het heeft gewoon een eigen smaak, het is alleen heel lastig om die smaak te omschrijven. Ik moet heel in de verte ook een beetje aan een toko en pandanblad denken. Hoe dan ook: het is echt de moeite waard om het eens te maken en zelf de smaak te ervaren (mocht je die beter kunnen omschrijven dan ik, dan hoor ik het graag)!

Ik maakte het nu, om te proberen, in een kleine hoeveelheid (250 gram water, 250 gram suiker en 5 middelgrote vijgenbladeren), je kunt je er geen buil aan vallen. Ik bedenk dat ik nog een portie ga maken en dan de kristalsuiker vervang door rietsuiker (dat heeft van zichzelf ook al net een wat warmere smaak dan gewone suiker). En ik las ook ergens dat het lekker zou zijn om 1/4e deel van de suiker te vervangen door honing.

Waar kun je vijgenbladsiroop bij/in gebruiken? Nou, gewoon een scheutje in wat koud water, spa of tonic. En in thee (als je van suiker in je thee houdt). Uiteraard in of over yoghurt, kwark, ijs, etc. Of je kunt het gebruiken als je een dessert maakt (toen ik het proefde moest ik gelijk aan pannacotta denken 😄), of over fruit of in een fruitsalade. En wellicht in bakrecepten (zoals bijvoorbeeld de appelplakjes er mee aflakken als je appeltaart uit de oven komt). Dat heb ik allemaal nog niet gedaan, van de kleine hoeveelheid die ik heb gemaakt neem ik nu vooral regelmatig een theelepeltje puur, en bedenk dan wat ik nou eigenlijk proef, en dat het helemaal niets met de vijg als vrucht te maken heeft en het toch lekker en bijzonder is. Ik kijk daardoor nu ook anders naar de vijgenstruik. Als ik er nu langs loop ruik ik even aan de bladeren. En als je het eenmaal hebt geproefd kun je het ook aan het verse rauwe blad ruiken; iets wat heel in de verte iets op kokos lijkt.

Terwijl ik op internet meer informatie zocht voor ik deze siroop maakte vond ik per toeval nog een leuk recept: siroop van zwarte bessenblad met citroen. Wie weet ga ik dat ook nog maken 😄

En voor wie nog meer bijzondere inmaakrecepten zoekt: op mijn website kun je bijvoorbeeld ook deze vinden: Muntsiroop, Likeur van salie (oh ja, dat was ook zo onverwacht lekker!), Cordial van rabarber (heeft alles: zoet, zuur, hartig en bitter tegelijkertijd), Gelei van paardenbloemen (ook zo bijzonder toen ik het de eerste keer maakte), Ingelegde onrijpe groene tomaatjes (ik ben dol op die beproefde recepten uit 50 jaar oude boeken uit een tweedehandswinkel 🥰), en dan heb ik het nog niet over de pittige courgettes in zoetzuur, knoflook in sojasaus, Tamatar Kasaundi (veel werk maar het is het allemaal waard), 9-daagse inmaak van komkommer, de eerste keer dat ik vlierbloesemwijn van een paar rozijnen maakte (een wonder dat dat lukte), de sott’olio van cherrytomaten, etc.

Ik vond zojuist nog een foto die ik in de winter van 2023-2024 maakte; ik kan toch zo blij worden van een rek vol met mijn eigen jam, tomatensaus, augurken, appelcompote, droogbonen, sambal, etc.

Afijn, deze week nog vijgenjam en pruimencompote maken en dan is mijn rek al weer aardig gevuld voor de komende maanden voorraad! Uhh, er komen ook nog peren, appels en kweeperen aan. En misschien wil ik ook nog iets doen met de groene onrijpe tomaten volgende maand. En de siroop van zwarte bessenblad. En wie weet wat ik verder nog tegenkom, zie of bedenk 🙄😄

Tot slot van dit blog nog een bloemenfoto, dit keer van 2 van mijn favorieten. De voorste is hysop (de roze bloeiende Hyssopus officinalis Roseus), die ik nooit in de keuken gebruik maar waar ik altijd aan moet ruiken als ik er langs loop. En erachter zie je Coreopsis Full Moon, een vaste Coreopsis die hier al een paar jaar de winter overleeft en elk jaar heel lang (van juni tot ver in de herfst) en rijk bloeit.